Young journalists

Baron Luc Vansteenkiste werd dinsdag 22 september aangehouden door het Brussels gerecht op verdenking van beurshandel met voorkennis in de zaak Bois Sauvage. Deze laatste verkocht namelijk in volle Fortis-crisis 3,6 miljoen van haar Fortis-aandelen op een moment dat enkel ingewijden op de hoogte waren dat het plan om Fortis te redden van de baan werd geschoven. Toen dat nieuws later werd bekendgemaakt verloor het Fortis-aandeel het grootste deel van zijn waarde. Bois Sauvage vermeed door de tijdige verkoop van haar aandelen zo’n 15 miljoen euro verlies. Luc Vansteenkiste wordt er van verdacht om Bois Sauvage op de hoogte te hebben gebracht van de nakende verkoop van Fortis aan BNP Paribas om zo grote verliezen bij Bois Sauvage te vermijden. Hij zou na een vergadering van de raad van bestuur van Fortis Bank op 30 oktober 2008 op de hoogte zijn gebracht van de onmanteling van Fortis, waarna hij deze informatie zou hebben doorgespeeld aan Bois Sauvage.

Zijn aanhouding is niet de eerste in de zaak Bois Sauvage. Eerder werden ook al Vincent Doumier, afgevaard bestuurder van Bois Sauvage  en Yves Liénart, lid van het  directiecomité voorgeleid. Zelf houdt Vansteenkiste zijn onschuld staande en minimaliseert hij de voorkennis waar Bois Sauvage over beschikt zouhebben.

Dat het gerecht uitkomt bij topindustrieel Vansteenkiste is geen toeval. Naast CEO van het schuimrubberbedrijf Recticel, waarvan Bois Sauvage de belangrijkste aandeelhouder is, zetelt hij zelf als bestuurder bij zowel Bois Sauvage als Fortis Bank, naast nog tal van andere bedrijven. Van 2002 tot 2005 was hij voorzitter van de werkgeversorganisatie VBO waardoor hij zijn netwerk aan zakenrelaties wist uit te breiden op Vlaams en nationaal niveau. Daarnaast heeft hij nauwe banden met het Vlerick-netwerk, waarvan de voornaamste leden in de bestuursgroepen van de respectievelijke bedrijven van het netwerk zetelen.

Opmerkelijk is echter wel dat er buiten het dossier Bois Sauvage nog geen ander strafrechtelijk dossier loopt inzake het dossier Fortis Bank en dat terwijl 22 bestuurders op de hoogte werden gebracht op die beruchte 30 oktober en dat er naast die bestuurders nog veel meer mensen op de hoogte waren, zoals journalisten, op politieke kabinetten, bij adviseurs,…

Op dit moment zit Luc Vansteenkiste sedert zes dagen in voorlopige hechtenis in de gevangenis van Vorst en dat waarschijnlijk nog voor een maand. Ondertussen worden er door waarnemers vragen gesteld bij het systeem van de voorlopige hechtenis en de toestanden waarin deze voorhechtenis plaatsheeft. Aangezien de bewijsvoering van dergelijke zaken erg moeilijk lijkt, wordt het systeem van voorhechtenis volgens sommigen misbruikt als een soort voorbestraffing of om de ondervraagde extra onder druk te plaatsen. Gevreesd wordt dat het gerecht met het dossier Bois Sauvage een voorbeeld wil stellen aan de financiële wereld inzake alle affaires omtrent handel met voorkennis.

De hele Fortis affaire heeft zijn nodige slachtoffers gemaakt, en het aantal zal de komende weken blijkbaar nog oplopen.
Het gerecht en de financiële toezichthouder CBFA, nemen nu alle onregelmatigheden onder de loep. Tijdens de cruciale week van 3 oktober 2008 koos het CBFA ervoor het aandeel van Fortis niet te schorsen op de beurs, en ondanks de voordelen hiervan, is dit net wat handelen met voorkennis mogelijk maakte. Niet voor de gewone man in de straat, maar voor al de betrokkenen bij de Fortis deal, die zelf potentiële verliezen zouden lijden.
Deze hele heksenjacht op witteboorcriminaliteit had dus eignlijk voorkomen kunnen worden, maar dat maakt de handelingen niet minder strafbaar.
We verwachten van mensen die in zoveel raden van bestuur zetelen, dat ze nooit iets gaan doen in eigenbelang, met al die informatie die ze hebben, dat lijkt mij een utopische gedachte, en ik ga er van uit dat elke zakenman die zich zo hoog opwerkt, ooit op een punt komt in zijn carrière, waar hij in de fout gaat.
De laatste ontwikkeling in de nasleep van de Fortis affaire, bracht het parket bij de bestuurders van Bois Sauvage. Deze holding verkocht zijn volledig Fortis aandelen pakket, net voor de beurswaarde ervan volledig instortte. De actie op zich is inderdaad het onderzoeken waard, zeker gezien de timing. Neem daar nu het gegeven bij dat Luc Vansteekiste, een bestuurder bij de holding, ook een onafhankelijk bestuurder is binnen de BNP Paribas Fortis groep. En bekijk dan de communicaties die de holding deed omtrend de verkoop, en je ziet de puzzelstukken in elkaar passen.
Luc Vansteenkiste is een man waarvan vooral kan gezegd worden, dat hij zijn vrienden steunde door dik en dun,  en het zaken netwerk waarin hij fungeert, is eigenlijk een grote vriendenkring, opgebouwd door de jaren heen.
Het gerecht heef Luc Vansteekiste aangehouden, en zijn voorarrest werd vrijdag met een maand verlengd, dit alles wijst erop dat er ernstige aanwijzigingen moeten zijn en het parket wel degelijk vast in de schoenen staat.
Het parket blijft wel in alle communicaties vermelden, dat er nog steeds een vermoeden van onschuld geld, wat erop kan wijzen dat de informatie niet doelbwust werd doorgespeeld, of dat Vansteenkiste maar de aanloop is naar de echte schuldige in de hele zaak.
Alle elementen om een handel met voorkennis te beschrijven, zijn in ieder geval aanwezig in het hele verhaal, de timing, de personen die de kennis hadden, de communicaties achteraf, noem maar op. Of Luc Vansteenkiste werkelijk de spilfiguur is, moet nog blijken, maar dat er gehandeld is met voorkennis, lijkt nu reeds als een paal boven water te staan, het is nu wachten op het verdere verloop van het onderzoek.

Op 21 september 2009 besluit de Brusselse onderzoeksrechter Michel Claise om Luc Vansteenkiste aan te houden op verdenking van misbruik van voorkennis. De gedelegeerd bestuurder van Recticel werd opgepakt in verband met een verdachte verkoop van een groot pakket Fortis aandelen door Bois Sauvage.

Die holding besloot om op vrijdag 3 oktober 2008 snel 3,6 miljoen aandelen te verkopen aan een gemiddelde prijs van 5,4€. De volgende beursdag kwam het bericht van de ontmanteling van Fortis en kelderde het aandeel naar zowat 1,5 €.  De verkoop is dus zo perfect getimed dat hij erg verdacht lijkt. Dat het gerecht een onderzoek naar Bois Sauvage opende, is een logisch gevolg. Vincent Doumier, de gedelegeerd bestuurder van de holding, zat voor deze feiten al 1 week in voorhechtenis en werd in verdenking gesteld. Bij Vansteenkiste benadrukt het parket wel dat het vermoeden van onschuld geldt ondanks zijn aanhouding.

Vansteenkiste is een belangrijke figuur in het Belgische management. Hij heeft topfuncties bij een tiental belangrijke Belgische bedrijven, hij werd in 2000 verkozen tot manager van het jaar en was tussen 2002 en 2005 voorzitter van de Belgische werkgeversorganisatie VBO. Zijn aanhouding en de verlenging van zijn voorlopige in hechtenisneming met één maand is daarom een zware klap voor het imago van de Belgische bedrijfswereld.

Omdat hij de eerste topmanager is die in zo lang in voorhechtenis wordt gehouden, rijst de vraag of hij niet te zwaar wordt aangepakt. Michel Tison, specialist in financieel recht, zegt dat de reputatieschade en de opsluiting in elk geval ook een belangrijk afschrikkingseffect hebben. De topmanager wordt zo lang in voorarrest gehouden om te beletten dat hij bewijsmateriaal zou vernietigen. Dat is erg twijfelachtig omdat de feiten al van één jaar geleden dateren. Daardoor heeft de beklaagde ruim de tijd gehad heeft om eventuele sporen uit te wissen. Een ander element is dat Vansteenkiste, zelfs als hij de bron zou zijn, geen persoonlijke aandelen heeft verhandeld. Hij heeft zijn collega’s van Bois Sauvage alleen maar een vriendendienst willen bewijzen. In een eerdere zaak van een verdachte verkoop van Fortis-aandelen op 3 oktober 2008 werd Karel De Gucht, die ook op de hoogte was van de penibele situatie van Fortis, niet aangehouden. Daarbij ging het wel over een verdachte transactie van aandelen uit het familiebezit van de minister.

Het systeem van vriendendiensten is uiteraard wel discutabel. Het Vlerick-netwerk waar Vansteenkiste deel van uitmaakte grossierde in vriendendiensten waarbij bepaalde bestuurders steeds weer hun nek voor elkaar uitstaken en ook in elkaars raden van bestuur werden gekozen. Net dat heeft Vansteenkiste nu mogelijk de das omgedaan. Hij heeft als bestuurder van Recticel en als lid van de raad van bestuur van onder andere Bois Sauvage en Fortis Bank toegang tot een schat aan belangrijke informatie over Belgische bedrijven. Die situatie is natuurlijk erg ongezond. Vanuit juridisch en bedrijfsethisch standpunt is het uiteraard verkeerd maar kan iemand verweten worden dat hij zijn kennis over een bepaald bedrijf gebruikt om een ander bedrijf waar hij ook in de raad van bestuur zetelt te helpen? Als het gerecht misbruik van voorkennis wil inperken, moeten dergelijke kruisbestuivingen bij wet ingeperkt worden.

Het is nu aan het gerecht om dit moeilijk kluwen te ontwarren en een oordeel te vellen. Door de aanhouding van Vansteenkiste met één maand te verlengen, heeft het alvast de nodige tijd uitgetrokken om het vooronderzoek zeer degelijk te kunnen doen. Welke bewijslast deze captain of industry nog zou kunnen verduisteren één jaar na de feiten is wel een raadsel en de verlening van zijn aanhouding lijkt vooral een ongepaste zware straf.

BRUSSEL- Topindustrieel Luc Vansteenkiste verblijft nu al meer dan een week achter tralies. Hij wordt ervan verdacht als lid van de raad van bestuur van Fortis gevoelige informatie aangaande de nakende ontmanteling van het bedrijf te hebben doorgespeeld. Naast de loutere schuldvraag rijzen nu ook bedenkingen over de al dan niet geoorloofde toepassing van de (reeds verlengde) voorhechtenis.

De eerste aantijgingen in deze zaak dateren al van 12 september. Vincent Doumier, gedelegeerd bestuurder van La Compagnie du Bois Sauvage wordt aangehouden onder verdenking van handel met voorkennis in aandelen. Het gerecht deelt niet veel later mee dat Doumier tot bekentenissen is overgegaan. Een topman van Fortis zou informatie hebben door gespeeld naar Bois Sauvage, waarop de Compagnie in ijltempo haar aandelen van de hand deed.

Luc Vansteenkiste zal deze plotse verkoop aanvankelijk afdoen als louter een normale marktreactie, daar in deze dagen ook honderden anderen deze aandelen dumpten, doch wordt goed een week later, op maandag 21 september zelf in verdenking gesteld en in voorhechtenis geplaatst. Het gerecht meent concrete aanwijzingen te bezitten als zou Vansteenkiste zelf, die zetelt in het bestuur van zowel Fortis als Bois Sauvage, de bewuste tipgever uit de Fortistop zijn. Aangezien er nog 2 andere sporen worden onderzocht omtrent informatielekken in dit dossier, wordt Vansteenkiste in de gevangenis geplaatst, om te verhinderen dat deze laatste afspraken zou gaan maken met de bevriende zakenrelaties.

Dat men in deze overgaat tot vrijheidsberoving heeft alles te maken met de aard en omvang van diens zakenrelaties. Vansteenkiste bezit veel vrienden in hooggeplaatste kringen, na een carrière waarin hij onder meer op aandringen van toenmalig premier Verhofstadt voorzitter werd van de VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen). Het is echter binnen de zogenaamde “Latemse connectie” ofte de “Vlerick-boys”- naar de gelijknamige gerenommeerde, doch in België aangebrande managementschool – waar men zijn potentieel problematische connecties vindt. De groep kenmerkt zich immers door een systematische kruisbestuiving binnen de raden van bestuur van elk van de bedrijven die de groep onder zijn hoede heeft. Ieder lid staat ook vaak borg voor de instandhouding van het machtsimperium van elk van de andere leden. Zo werd Luc Vansteenkiste bij zijn overname van Recticel financieel gesteund door de groep, en wanneer uiteindelijk een rampscenario dreigde, was het Guy Paquot, sterke man binnen La Compagnie du Bois Sauvage, die het vel van Vansteenkiste redde. Gevreesd wordt dat een wederzijdse loyauteit nu een motivatie is geweest in het doorspelen van gevoelige informatie.

Of die vrees voldoende is om een (reeds verlengde) opsluiting te verantwoorden is echter de vraag die her en der steeds luider geopperd wordt. Vooral het vermoeden van onschuld en de voorwaarden tot voorhechtenis worden in deze onder de loep genomen. Tegenstanders zien in de voorhechtenis vooral een gevaar op misbruik, meer bepaald om bekentenissen af te dwingen. Vast staat echter dat het gerecht reeds over voldoende motivering moet beschikken om tot deze actie over te gaan, aangezien bij wet strenge voorwaarden zijn gesteld. Het gerecht beroept zich nu op de geheimhouding van het onderzoek, waardoor pas later zal aan het licht komen of Vansteenkiste slachtoffer, al dan niet schuldige blijkt te zijn. Lees meer…

De Belgische financiële wereld staat nog maar eens op zijn kop. Nadat onlangs de topman van Bois Sauvage, Vincent Doumier, werd opgepakt op verdenking van handel met voorkennis, is het nu de beurt aan voormalig VBO-voorzitter en Recticel-baas Luc Vansteenkiste.

Waarover gaat het precies? Op vrijdag 3 oktober 2008 vindt er een conferencecall plaats tussen de leden van de raad van bestuur van Fortis Bank. Hierop wordt medegedeeld dat de Fortis-holding wordt ontmanteld. De beursgenoteerde holding Bois Sauvage verkoopt kort hierop 3,6 miljoen Fortis-aandelen aan 5,4 EUR/stuk. Hierdoor “winnen” ze 14.040.000 EUR want de aandelen werden daags nadien nog maar aan 1,5 EUR/stuk verkocht.

Vincent Doumier, gedelegeerd bestuurder van Bois Sauvage, zou door een topman van Fortis zijn getipt. Deze topman blijkt nu Luc Vansteenkiste te zijn.

Wie het organogram van Bois Sauvage bekijkt, ziet een kluwen van bedrijven waarin ze een aanzienlijk aandeel hebben (o.a. Banque Degroof, Recticel, Neuhaus, Noël group, e.a.). De bestuurders hebben allemaal al hun sporen verdiend bij andere bedrijven en/of organisaties (zoals het VBO, EVS, CBR, D’Ieteren, Unit International).

Dat er dan (financiële) informatie wordt doorgegeven aan mekaar mag dan ook niet onlogisch zijn. Alleen, de wet “financieel toezicht” van 2002 legt bestuurders een verbod op om beursgevoelige informatie mede te delen aan andere personen. Dit verbod geldt trouwens ook voor advocaten, kaderleden, bankiers, accountants en journalisten.

Luc Vansteenkiste zelf blijft in alle toonaarden ontkennen dat hij elementen heeft doorgespeeld aan Bois Sauvage. De speurders zouden evenwel over bewijzen beschikken die het tegendeel bewijzen.

Allereerst moet dus bewezen worden dat Bois Sauvage het pakket aandelen wel degelijk heeft verkocht omdat ze bevoorrechte informatie hadden. Vervolgens moet men zien te bewijzen of het Luc Vansteenkiste was die deze informatie doorspeelde en of het tijdsschema klopt. Dat dit niet zo eenvoudig zal zijn, is o.a. al gebleken uit eerdere zaken zoals met Karel De Gucht, Etienne Schouppe en vooral de soap rond Spector. Opletten wordt het ook nog met het definitieve arrest van het Europese Hof dat eerder al de Belgische wet te streng vond. Lees meer…