Plots waren de vaandelzwaaiers daar weer. Terug van weggeweest. Heel de zomer door hadden ze op geregelde tijdstippen mijn humeur op de proef gesteld. Vandaag, op het moment dat ik in positieve spanning over de Amerikaanse verkiezingen om krant en koffie ging, herkende ik ze wat verderop. Gelukkig hoefde ik hun pad nog niet te kruisen.

Twee oudere heren met een bovenmaatse vlaggenstok over de schouder met daaraan de fiere Vlaamse leeuw wandelden door het centrum en gaven een vriendelijke goedendag aan wie ze passeerden. Zoals ze de hele zomer gedaan hadden. Meestal droegen ze bij zich een pak minivlaggetjes die ze dan aan de kleinsten uitdeelden. Jong beginnen, nietwaar? Van waar kwamen die vlaggen en vlaggetjes? Wie bracht hen op het idee om vrijwillig, zonder winstbejag de Vlaamse zaak te gaan promoten? Welja. Misschien ben ik een beetje allergisch aan kortzichtige domheid. Aan mensen die al te makkelijk ingepalmd worden door opportunistisch populisme.

Sinds enige maanden staat een bureau van het Vlaams Belang te pronken in de winkelstraat. Uiteraard zijn er vlaggen te koop. Lang duurde het niet voor iemand er aanstoot aan nam. Op een nacht, enkele weken na de opening, werd al een steen door het raam geworpen. Vandalisme komt natuurlijk overal voor. Maar de laatste keer dat in de winkelstraat een raam aan diggelen ging, was het een jongeman die zo dronken en buiten zichzelf over een verloren liefde zijn onmacht uitte middels een kopstoot. Zijn hoofd bleek steviger dan het raam van de krantenwinkel. De doelgerichte steen door het raam was eerder ongezien, het betrof hier immers een politieke daad!

In deze stad behaalde bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen het Vlaams Belang geruisloos 25%. Een op vier van de inwoners had extreemrechts gestemd. Drie op vier schamen zich daar vandaag nog steeds voor. Zijn er in onze gemeente vreemdelingenproblemen, is er veel overlast? Nee, dit is een rustig en veilig stadje waar het goed wonen is. Onlangs werden tijdens de vrijdagmarkt alle uitwegen afgezet voor een grootscheepse politiecontrole. De buit: een gestolen fiets en 2 illegalen. Het is begrijpelijk dat de oudjes denken dat er reden is om bang te zijn; de stad leek wel in staat van beleg! En dit gebeurt gemiddeld om de twee weken.

 Vandaag was ook in deze stad de spanning voelbaar. Het leek wel of iedereen besefte dat dit een historische dag zou kunnen worden. Bij het buitenkomen kruiste ik de twee, maar ik kon me beheersen. Op tv zag ik dat Obama aan de winnende hand was. Er is weer hoop.

Tentoonstelling Da Van Dyck a Bellotto. Luister aan het hof van Savoye

In 2011 bestaat Italië als eengemaakte staat 150 jaar. De eerste koning in 1861 heette Vittorio Emanuel II en kwam van het adellijke geslacht van het Huis Savoye. En laat nu net deze familie, een van de invloedrijkste en langst regerende hoven van Europa, doorheen de eeuwen een verfijnde artistieke interesse ontwikkeld hebben. Ze waren fanatieke kunstverzamelaars, kochten en bestelden kunstwerken in heel Europa en vooral Vlaanderen en verzamelden ze in de Galleria Sabauda. Deze werd bij de eenmaking afgestaan aan de staat en werd het latere Nationaal Museum van Turijn, dat de familie sinds de 16e eeuw als hoofdstad had gekozen. Tegen 2011 wordt de organisatie van de musea in Turijn vernieuwd en dat maakte een samenwerking met het Paleis voor Schone kunsten en de Vlaamse Kunstcollectie bijzonder interessant. Nu kan het Belgische publiek kennismaken met de prestigieuze verzameling van Italiaanse en Vlaamse kunstenaars, met onder meer Pieter Brueghel de Oude, Rubens en Van Dyck.

De tentoonstelling Da Van Dyck a Bellotto. Luister aan het hof van Savoye is opgevat als het verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de collectie van het huis van Savoye en is die zin opgebouwd. Een gemiste kans, vond ik, omdat deze aanpak het de bezoeker soms bijzonder moeilijk maakt. Kunst geeft rijke mensen status en dat was bij deze vorsten niet anders. Tel daarbij de vele smaakwisselingen van de rich and famous en je presenteert zoniet de kenner, dan toch zeker de leek die vol enthousiasme een poging doet om kunst te smaken, een vrij chaotisch overzicht die hem misschien doet besluiten om het maar te laten voor wat het is. Ik liet me niet ontmoedigen en werd beloond door ontroering.

Het enige schilderij in de inkomruimte zet meteen de toon en verklaart de ondertitel ‘Luister aan het hof van Savoye’; de bezoeker loopt van de grote open trap pal op een monumentaal doek van Van Dyck. Het pronktafereel van Prins Thomas van Savoye Carignano is een doek dat gemaakt werd in opdracht en dus bedoeld ter meerdere eer en glorie van het hof. Het toont de prins op een prachtig wit steigerend paard. Iedereen kent zulke taferelen uiteraard, maar in levende lijve voor het gigantische schilderij staan (ongeveer 3 bij 2 meter groot) en de fijnste penseeltrekken kunnen onderscheiden, het laat een diepe indruk na. Bovendien zorgt de subtiele belichting voor de statige sfeer die dit meesterwerk nodig heeft. Openen met één van de hoogtepunten uit de Galleria Sabauda creëert aan de andere kant ook grote verwachtingen voor het vervolg, en die worden jammer genoeg niet altijd ingevuld. Save the best for last?

Wanneer ik zaal 1 binnenwandel, word ik overvallen door een enorm gevoel van nederigheid. Nederigheid tegenover de vele priemende ogen van hoogwaardige hertogen en koningen die weliswaar neerkijken op ons gewone stervelingen zonder blauw bloed in de aderen, maar waar tegelijk een diepmenselijk meevoelen in de ogen straalt. De ruimte is aangekleed in een edel aandoend scharlaken rood, dat de bezoeker hult in een waas van geschiedenis. De Vlaamse schilder Jan Kraeck, Italiaanse naam Giovanni Caracca (zo ging dat in die tijd), portretteert hier twee telgen van het hof van Savoye uit de 16e eeuw, Victor Amadeus I en de 18-jarige Karel Emanuel I. Diens vader, Emanuel Filibert, speelde een belangrijke rol bij het herwinnen van de gebieden van Savoye, dat halfweg de 16e eeuw bezet was door Frankrijk en hij toont hier zijn status in een portret van Giacomo Vighi, ook l’Argenta genoemd. Andere werken in deze zaal komen van Charles Dauphin en La Clementina, een schilderes uit Turijn die kon genieten van de bewonderende blik van Victor Amadeus II, de eerste uit de familie die zich koning mag noemen wanneer hij in 1713 de troon van Sicilië bestijgt.
Een van de opvallendste werken in deze zaal is echter geen schilderij maar een beeldhouwwerk. De buste van kardinaal prins Maurits van Savoye, gemaakt door François Du Quesnoy is werkelijk fijn gestileerd en brengt de verstilde witstenen blik helemaal tot leven. Al de werken in deze zaal wekken een soort ontzag op dat wij allang niet meer kennen: ontzag voor blauw bloed. Ontzag dat evenwel enkel en alleen te danken is aan de meesterlijke hand van de schilders die betaald werden om de adel edel te laten lijken.

Van zaal 1 naar zaal 2 duiken we dan in de duisternis. Letterlijk, maar ook een beetje figuurlijk. In deze prachtig halfverlichte ruimte worden, naar mijn gevoel, een aantal dingen nogal willekeurig bij elkaar gebracht. Een reeks codexen van de bisschop van Genève, de verluchting van enkele manuscripten van Karel I van Savoye, door Jean Colombe, miniaturen van Antoine De Lonhy, karton voor een glasraam… In feite wil men hier de open blik tonen van het hof in de 15e en 16e eeuw, de meer Europese smaak die zich uit in het mecenaat en de aanwezigheid verklaart van kunstenaars van velerlei afkomst, waar we hier enkele voorbeelden van te zien krijgen. Het geheel lijkt dan ook nogal onsamenhangend en laat me een beetje aan mijn lot over.

Het thema hofschilderkunst in de 16e en 17e eeuw, dat in de derde zaal wordt aangesneden, wordt geïllustreerd door twee doeken die elkaars absolute tegenpolen zijn wat betreft stijl, kleur, onderwerp, … simpelweg in alle facetten. De zaal wordt werkelijk gedomineerd door deze werken die alle aandacht opzuigen. Het schilderij van Antonio Tempesta, Toernooi op het kasteelplein van Turijn, werd gemaakt naar aanleiding van het huwelijk van Victor Amadeus I en Christina van Frankrijk, één van die politiek-strategische huwelijken die de macht van de familie kon uitbreiden. De kunstenaar slaagt erin om op een oppervlakte van slechts een goeie vierkante meter een sterk gevoel van ruimtelijkheid te creëren. Op de achtergrond van het doek staat het nieuwe hertogelijk paleis, aan de rechterkant het oude kasteel van de Acaja met de lange gang die de twee verbind. Op het plein is het toernooi aan de gang, gadegeslagen door de genodigden en andere toeschouwers. Het zijn de vele details die mijn blik vasthouden en telkens weer naar zich toetrekken. Tegenover het werk van Tempesta, dat in lichte en felle kleuren baadt, staat De kleine markt van Bassone, één van de schilders die profiteerde van de verandering van smaak van Karel Emanuel I. Hij zette zich in de jaren 1580 af tegen de heersende Venetiaanse meesters door de mode te volgen en Milanese kunstenaars zoals Veronese en Bassano tot hofschilders te promoveren. Dit schilderij overweldigt me helemaal, met de krioelende markt in hele donkere kleuren en de doorgang die zich een weg baant naar een prachtig verzicht op de streek. Contrasterend met het donkere geheel zijn de enkele figuren die zich in felle witte kleuren uit het doek lichten. De talrijke details grijpen je vast en kluisteren je aan dit wondermooie, beklijvende werk Ongetwijfeld één van de hoogtepunten van mijn bezoek.

In de volgende zaal voert het caravaggisme de boventoon, met De annunciatie van Orazio Gentileschi, één van de vroegste navolgers van Caravaggio, en Antiveduto Grammatica, die in twee werken de muzen Euterpe en Polymnia toont. Ze werken met vele, soms helle kleuren die tegen elkaar afsteken maar het nooit uitschreeuwen. Dat doen ook de portretten niet van de drie buitenlandse kunstenaars die men hier naast elkaar heeft gehangen ; De heilige Paulus van Claude Vignon, De heilige Johannes van Hendrick Terbruggen, en De heilige Hiëronymus van Jean de Boulogne. De jonge man tussen de twee oudere geeft het drietal een krachtige dynamiek. Los van mekaar waren deze werken me misschien niet opgevallen, maar hier geven ze blijk van een sombere dramatiek die spreekt uit de menselijke gelaatstrekken van de figuren. Uiterste waardigheid zonder arrogantie, medeleven zonder medelijden.

De Vlaamse meesters Van Dyck en Rubens laten me dan weer een beetje verweesd achter. De werken die hier getoond worden zijn aanwervingen vanaf het einde van de 16e eeuw tot III tot de 18e eeuw met vooral aankopen van Karel Emanuel. Zonder afbreuk te willen doen aan het ontegensprekelijke meesterschap van de kunstenaars, bekruipt me het vermoeden dat de rijke heren van Savoye vooral omwille van het prestige de bekende Vlaamse schilders in de collectie wilden. We zien hier onbekende, soms meer wereldse werken van bekende namen. Natuurlijk maken de imposante Hercules, en zijn vrouw Deiamira alles meteen weer goed. De typische Rubensstijl blijft steeds weer verwonderen en slaat ongetwijfeld elke bezoeker met verstomming.

De overdadige stijl van de barok en het classicisme ontmoeten elkaar in de volgende ruimte, die naar mijn gevoel overdreven werd volgestouwd. Prachtige werken zoals De vier elementen van Albani, Allegorie van de architectuur, astronomie en agricultuur van Domenico Zampieri of De heilige Johannes de Doper in de woestijn van Guido Reni verdienen een meer prominente plaats dan een beetje te verdrinken in de overvloed. De eerste twee werken (naast vele andere in deze zaal) zijn van de Bolognese school uit de 17e eeuw en kwamen in de gunst van kardinaal Maurits van Savoye (de man van de buste n zaal 1), die een voorliefde had voor symboliek ; De vier elementen en de Allegorie zijn hier goede voorbeelden van. Een ander werk dat zich hier zonder problemen staande houdt is De slachting van de Niobiden van Charles Dauphin, met zijn uitbundig barokke stijl waarbij de figuren in dramatische poses uit het doek lijken te vallen. Het is een prachtig en intrigerend want uiterst gewelddadig schilderij.
Alles welbeschouwd bleef dit echter een ruimte waar het me moeilijk viel om de aandacht echt te richten. Overdaad schaadt.

Gelukkig brengen de volgende ruimtes een soort van rustpunt met enkel stillevens en landschapsschilderijen. Het huis van Savoye heeft sinds Karel Emanuel I vanaf 1580 kosten noch moeite gespaard om stillevens te verwerven, zowel van buitenlandse origine als van eigen makelij, vooral uit de streken rond Rome en Napels. Hoewel ik onder de indruk ben van de weelderigheid en de precisie van de doeken, moet ik tot mijn spijt toegeven dat ik dit genre aan me moet laten voorbijgaan en benijd degenen die erdoor ontroerd worden. Hevig beroerd kan ik op mijn beurt wél worden door de landschappen die alle registers bespelen van heel vaag en donker tot soms verblindend helder. Gellée met Dageraad, Dughet, Van Vries, Mola met Idas en Lynceus, stuk voor stuk zuigen ze je blik op met een geweldige aantrekkingskracht.

Landschappen en uitzichten bleven ook in de 18e eeuw in de gratie van de Savooiaarden; ze vonden deze schilderijen uitermate geschikt voor de inrichting van hun (buiten)verblijven. Voor de paleizen gaven ze eerder de voorkeur aan lofschilderijen en religieuze taferelen. Een prachtig voorbeeld van het laatste is Salomon van Ricci, dat een plaats kreeg in het Koninklijk Paleis. De landschapsschilderijen die we hier te zien krijgen bestrijken dan weer een breder pallet dan die uit de 17e eeuw. Onder de nieuwbakken koning van Sicilië Victor Amadeus II werden allerlei urbanistische en architecturale werkzaamheden opgestart zodat het hof zich kon meten aan de grootste Europese hoofdsteden. Ook de smaak boog zich in die richting. Zo bleef het classicistisch geïnspireerde landschap in de mode en kunnen we de orkaan van Van Bloemen en de magnifieke zeezichten van Manglard bewonderen. Na langzaam kijken, steeds dieper, bevond ik me op een bepaald adembenemend moment volledig in het dreigende hart van de storm. Dennis Van Loo zet van hetzelfde landschap het ochtendgloren en de zonsondergang naast elkaar en doet me onwillekeurig mijmeren, op hetzelfde moment schiet de naam Monet me door het hoofd.
Zoals gezegd worden ook andere landschappen gesmaakt, geïnspireerd op de vernoemde werkzaamheden door het hof. En dan komen we uiteindelijk terecht bij Bernardo Bellotto, mededrager van de naam van de tentoonstelling. En het moet gezegd, zijn zicht op Turijn is werkelijk verbluffend. Ongelooflijk gedetailleerd, van de oevers net buiten de stad tot de wallen en de bouwwerven net binnen de slotgracht, het lichtspel van heel donkere hoekjes tot hagelwitte waslijnen en alle schakeringen ertussen, het klopt allemaal. Hiervoor was ik gekomen…

De basis van deze analyse betreft een enkele vergelijking van journaal en nieuws op datum 25/05/2009. In geen geval kan men dus spreken van volledige en onveranderlijke vaststellingen. Niettemin kunnen bepaalde vormelijke aspecten en stijlfiguren onderscheiden worden, die eigen zijn aan, en in de lijn liggen van, het specifieke karakter van beide omroepen.

Vooreerst behandelen beide uitzendingen in grote lijnen dezelfde onderwerpen. Belangrijke thema’s zijn aanwezig in zowel “Het Nieuws” als “Het Journaal”. Deze worden al dan niet aangevuld met lichtere onderwerpen, dewelke kunnen verschillen. Hiermee is al één van de verschilpunten belicht waarin duidelijk wordt dat beide omroepen een andere visie hebben omtrent de invulling van hun nieuwsuitzending, gekoppeld aan een andere manier om de kijker te benaderen. Andere accenten als volgorde, timing, overgangs- en verslagwijze dragen mee bij tot het creëren van dergelijke specifieke sfeer.

De globale vaststelling is dat waar de huisstijl van de VRT vooral gebaseerd is op het brengen van de harde feiten, de VTM iets familialer met de kijker tracht om te gaan, wat neerkomt op een afstandelijke/belerende aanpak van de publieke omroep tegenover de meer consumentgerichte aanpak van de commerciële omroep. Dit komt reeds aan het licht bij het bestuderen van één concreet voorbeeld, hieronder in drie punten uiteengezet.

Analyse programma-invulling

1. Aanvang uitzending

Op maandag 25 mei 2009 opent het journaal (VRT) zoals gebruikelijk met de hoofdpunten. De belangrijkste en relevantste punten in binnen- en buitenland worden summier opgesomd en een mooie spreiding van categorieën is merkbaar. Belangrijkste sportnieuws binnenland wordt gevold door belangrijkste nieuwsfeit binnenland. Dit wordt op zijn beurt gevolgd door belangrijkste gebeurtenis buitenland en sport buitenland, met daartussen een overlapping (Belg in het buitenland).

VTM behandelt eerst zijn belangrijkste thema integraal, alvorens de verdere hoofdpunten te vermelden. Een primeur, want eigen personeel is erbij betrokken en alsmede wordt er ruimschoots aandacht aan besteed. Het nabijheidsprincipe is hier van primordiaal belang. Een cameraman van de VTM, aanwezig bij de nakende ruimtemissie van Frank De Winne in Rusland, is ziek gevallen en er is paniek ontstaan. Deze medische toestand wordt enorm belicht, met randinformatie over de missie. VRT pakt in de uitwerking van zijn hoofdpunten ook uit met deze ruimtemissie, al spenderen zij logischerwijs veel minder aandacht aan de medische toestand van de aanwezige nationale pers. VTM vervolgt met de verdere hoofdpunten, waarin enkel binnenlands nieuws voorkomt, waaronder een zeer lichte fait divers om reeds een luchtige noot in te bouwen.

2. Volgorde en overgangen nieuwsfeiten

Wanneer de nieuwsfeiten zelf worden behandeld, ziet men hierin een logische volgorde verschijnen.

De VRT behandelt eerst de kampioenstitel van Standard. Ze sluiten af met een aanvullend bericht waarin een speler van de tegenpartij (allicht dronken) inrijdt op een huis, en schakelen dan over naar berichtgeving over een gerechtelijk proces. Vervolgens komt een ander proces aan de beurt, waarna men overschakelt naar een bericht over een dreggingsoperatie, die tot doel heeft gerechtelijke dossiers mee te helpen oplossen. Hierna is het de beurt aan minister Bert Anciaux die zijn project rond financiering van voetbalstadions verdedigt. Een minder duidelijke overgang, doch betreft het twee concrete projecten. Van Bert Anciaux naar de SP.A is een kleine stap, en deze partij wordt vervolgens even doorgelicht. Van daaruit een abrupte overschakeling naar een bericht betreffende verkeerswerken, maar hier kan men dan weer een brug slaan naar een dossier over Volvo, waar de Vlaamse overheid onderhandelt over waarborgen voor de vestiging in Gent, in ruil voor financiële steun. Volgende punt gaat verder in op het thema financiën met de naamsverandering van Fortis Insurance in AG Insurances, met bijhorend nieuw logo. Van hieruit wordt een nieuw visueel getint bericht aangesneden met de actie van Child Focus. Het internationale karakter ervan kondigt de start van de buitenlandberichtgeving aan met allereerst het boerenprotest in Brussel tegen de Europese instanties en een aankondiging van een reportage over het filmfestival in Cannes. Na Europa volgt de rest van de wereld met berichtgeving over de tweede kernproef in Noord-Korea en de ruimtemissie van Frank De Winne in Rusland. Om af te sluiten geeft men nog de minder zware reportage over het filmfestival in Cannes, waarna men kan aanvangen met het sportnieuws, aangevuld met het lichte thema cultuur, een vooruitblik van het duidingsprogramma terzake, het weer en nogmaals de herhaling van de hoofdpunten. De laatste minuten (vanaf sport) worden zo ontspannend afgesloten, zodat de kijker in deze gemoedstoestand de verdere programmatie kan beleven.

Gelijkaardige, doch licht verschillende opbouw vindt men bij “Het Nieuws”. Zoals reeds vermeld wordt eerst het voor de omroep belangrijkste thema integraal behandeld, waarna de overige hoofdpunten summier worden opgesomd. Men bericht gelijkaardig eerst over de kampioenschapstitel van Standard, waarna de twee gerechtelijke processen volgen, evenwel zonder overgang van het ongeluk van één van de spelers. Men blijft wel in de sector justitie bij de overschakeling van de processen naar het protest van de melkboeren tegen Europa. Het daaropvolgende bericht heeft ook betrekking op protest, zij het in deze een staking bij de spoorwegen. Dit onderwerp over mobiliteit wordt gevolgd door de dreggingsactie, waar ze auto’s uit het kanaal halen. (Anders gerelateerd dan bij de VRT, maar de overgang is minstens even duidelijk.) De bedoeling van de acties is oude verdwijningszaken op te lossen, en van daaruit is de link naar Child Focus snel gelegd. Men eindigt deze reportage met een interview met een slachtoffer en schakelt vervolgens over naar andere “slachtoffers”, deze keer van een hels onweer dat Vlaanderen de nacht voordien had geteisterd. Hierna schakelt men over naar een bericht over de zus van minister Reynders, die als magistraat al dan niet haar boekje te buiten ging bij het campagnevoeren voor haar broer op facebook. Van hieruit maakt men dan weer de brug naar de regeringsonderhandelingen bij Volvo, waarna men in de mobiliteitssector blijft wanneer men de verkeersproblemen bericht. Het bericht omtrent prijsstijgingen van elektriciteit en aardgas kan men doortrekken naar de buitenlandberichtgeving over de tweede kernproef in Noord-Korea en na dit beangstigende nieuws kiest men snel voor een luchtig thema, in deze de beschadiging van het grootste plafondschilderij van België. Men trekt de lijn van het luchtige verder door met berichtgeving over de nieuwe trend van house-sitting en de verjaardag van een legendarisch restaurant, om ook hier af te sluiten in een ontspannen sfeer.

3. Inhoud en presenatie

Ondanks het feit dat het gros van de behandelde onderwerpen dezelfde zijn, verraad de invulling ervan de specifieke huisstijl van de omroep. In “Het Nieuws” primeert steeds het menselijke. Men gaat op zoek naar de specifieke “touch” van een individu, de berichgeving blijft zo dicht mogelijk bij de mensen (Vlamingen) en hun interessesfeer. In deze gedachte vervat ligt de vaststelling dat buitenlandse berichtgeving tot een minimum wordt herleid, hetgeen men duidelijk kan vaststellen. Hoewel het hoofdpunt omtrent de ruimtemissie van De Winne strikt genomen buitenlandberichtgeving is, gaat toch vooral aandacht naar het menselijke en Vlaamse aspect, nl. de zieke cameraman van de Belgische cameraploeg, Frank De Winne zelf en voormalig Vlaams astronaut Dirk Frimout. Ook in de inhoud van de andere reportage vindt men deze trend terug, alsook in de aanpak bij het maken van de reportage. Zo maakt de VTM aanzienlijk meer gebruik van corespondenten, die ze ook graag in beeld laten komen. Zo veel als mogelijk worden mensen geïnterviewd, slachtoffers een gezicht gegeven. In het enige buitenlandbericht bijvoorbeeld doet een Antwerpse professor het relaas en als afsluiter wordt een volksrestaurant en zijn cliënteel belicht. De herkenbaarheid voor de Vlaming wordt steevast in het achterhoofd gehouden.

Niet zo bij “Het Journaal”, dat weliswaar een grotere aandacht aan sport besteedt en een volledig item weidt aan Bert Anciaux. Hier verloopt de verslaggeving toch merkbaar afstandelijker. Buiten het anker verschijnt er zelden een andere journalist in beeld en de keuze van de randberichtgeving (Cannes,…) ligt in een veel breder interessespectrum. De nadruk ligt hier vooral op het “harde” nieuws, de feiten, die ter interpretatie van de kijker worden gelegd, daar waar bij de VTM de kijker misschien wat meer aan het handje gehouden wordt en de ontspannings- en herkenbaarheidsfactor duidelijk belangrijker is.

Conclusie

Uiteraard sluiten deze vaststellingen aan bij de primaire activiteit van de beide omroepen. Als publieke zender is het minder nodig je product te verkopen. De opdracht die zij in het verleden had meegekregen van de staat, zijnde fungeren als opvoeder/onderwijzer van de burger, is nooit ver weg in deze afstandelijke, belerende uitzendingen. Het dient gezegd dat dit recent meer en meer vervaagd, aangezien kijkcijfers nu ook voor de openbare omroep belangrijker worden. Het verschil met de commerciële omroep wordt aldus steeds kleiner. Zijn doel is commercieel en dus richt deze zich volledig op zijn doelpubliek (met beproefde technieken uit de marketingwereld) en tracht ook zoveel mogelijk in te gaan op de interesses van dit zeer specifieke doelpubliek.

Het kan als een cliché gepercipieerd worden, dat “de meerwaardezoeker” zich richt tot het VRT-journaal. Het VTM-nieuws trekt volgens hetzelfde cliché iets meer die mensen aan wiens algemene interesses, grof gesteld, niet verder reiken dan de plaatselijke voetbalclub. Niettegenstaande het feit dat een cliché nooit de volledige waarheid dekt, kan men zich ook nooit permitteren blind te zijn voor de mogelijk grond van waarheid die erin schuilt. Wanneer men de analyse maakt, valt er immers zeker iets voor te zeggen, met de nuance dat dit enkel en alleen te wijten is aan de omroepen zelf, die zich blijkbaar schikken in het cliché en er de invulling van hun programma op afstellen.

Dit hoeft geen veroordeling in te luiden voor geen van beide omroepen, integendeel, iedereen heeft het recht op informatie en iedereen heeft het recht bereikt te worden met deze informatie. Ontkennen dat deze verschillen in huisstijl en de mechanismen waarop ze gebaseerd zijn bestaan, kan men dan weer veel moeilijker. De algemene bevinding is dat beide zenders de actualiteit grondig verslaan, zij het met eigen accenten en willens nillens volgens een beleid afhankelijk van de primaire opdracht van het overkoepelend orgaan. Desgevallend slagen zij er in om samen, doch afzonderlijk, een groter aandeel van de bevolking te bereiken dan ze apart zouden kunnen realiseren. Voeg daar de stelling aan toe dat een geïnformeerde bevolking de basis is van een goede democratie en ik zeg:

“Lang leve VRT! Lang leve VTM!”

Het Koninklijk Palijs te Turijn staat momenteel in de steigers om in 2011, bij de 150e verjaardag van de Italiaanse eenmaking, de nationale musea van de stad te huisvesten. Dankzij deze werken krijgt onze hoofdstad de unieke kans de historische collectie van de Galleria Sabauda tentoon te stellen. Het betreft hier de collectie van het “Huis van Savoye”, hetgeen meesterwerken uit de 15e tot de 18e eeuw herbergt en voorts de dominante kunststromingen uit deze periode weergeeft. Maniëristische, classicistische, caravaggistische en barokke werken komen aan bod, alsook de artistieke uitwisseling tussen Vlaamse en Italiaanse meesters. Dit alles te bezichtigen in een chronologisch en thematisch opgebouwd geheel, waarin grote namen als Pieter Brueghel de Oude, Pieter Paul Rubens, Antoon van Dyck, Andrea Mantegna, Orazio Gentileschi en Bernardo Bellotto de revue passeren. Het museum pakt ook uit met vier nooit eerder in België vertoonde schilderijen van Rubens, vier waardevolle Brusselse wandtapijten en verluchte manuscripten van de Koninklijke Bibliotheek.

Huis van Savoye

Het uitbouwen van een grootse kunstcollectie was slechts één van de technieken die de adellijke familie van Savoye hanteerde om politieke macht, invloed en status te verwerven. Aanvankelijk beheerde de familie enkel de gelijknamige regio van Savoye, maar hun invloed breidde gestaag uit dankzij slinkse politieke zetten en strategische huwelijken. Uiteindelijk werd ook hun ultieme ambitie bewaarheid wanneer Victor Amedée II in 1713 de kroon van Sicilië en later ook van Sardinië verwierf. De Italiaanse eenmaking is een feit wanneer hertog Vittorio Emanuele II in 1861 de troon bestijgt als eerste koning van Italië.

Het koninkrijk van Savoye eindigde net na het einde van de tweede Wereldoorlog, met een referendum waarin het Italiaanse volk de republiek als staatsvorm verkiest. Tijdens deze lange regeerperiode bouwden zij gestaag aan een opzienbarende kunstcollectie en om deze meer luister te geven deinsden zij er niet voor terug grote kunstenaars naar Italië te halen. De erfenis die zij achterlaten in de vorm van de Galleria Sabauda blijft daardoor ook vandaag één van de belangrijkste Europese kunstcollecties. Wat betreft de Vlaamse schilderkunst uit deze periode is het in ieder geval ondenkbaar het belang van deze collectie te onderschatten, aangezien zowel Rubens als Van Dijck erin vertegenwoordigd zijn.

Pracht en praal

Dat het gaat om een grote collectie – in getale en aanzien – wordt meteen duidelijk na een eerste aanblik van de bombastische zalen. De meestal grote werken staan opgesteld in grote ruimtes, waar aankleding en belichting een minimale rol vervullen. De hoofdrol ligt hier overduidelijk weggelegd voor de schilderijen zelf, die als het ware in een one-man show staan te glunderen. Wie op zoek is naar verhaal en betekenis in een intiem kader is hopeloos aan het verkeerde adres. Tijdens het laveren tussen de meesterwerken door wordt je geen moment rust gegund. De (niet overbodige) audiotape sleurt je van meesterwerk naar meesterwerk, met tussenin andere meesterwerken, en deze laat je maar beter niet aan je voorbij gaan. Althans, zo doet de indruk vermoeden.

Zaal na zaal lijken eindeloos gevuld, en er worden best enkele uren vrijgemaakt om deze door te komen. Zo niet zou men wel eens een unieke kans laten liggen om dat schilderij van die schilder te missen. Op zijn minst voor een aantal schilderijen is dit zeker en vast terecht. Prachtige werken zoals het portret van Johannes de Doper van Guido Reni en “zicht op Turijn vanuit de Koninklijke tuin” van Bellotto blazen je achterover en blijven op je netvlies gebrand nog lang na het verlaten van de tentoonstelling.
Ook minder bekende werken zadelen je met dit zelfde gevoel op en de neutrale toeschouwer kan niet anders dan verwonderd zijn door de schoonheid die sommige van deze werken in zich herbergen.

Tussen verering en afkeer

Maar lang niet alle werken uit de collectie bezitten deze graad van verfijndheid en door de overvloedige keuze aan werken ziet men al snel door de bomen het bos niet meer. Men kan zich dan beperken tot wat de audiotape je voorschotelt als zijnde de moeite waard, of afgaan op de gerenommeerde namen die je hebt onthouden vanuit je schooltijd. Hierin schuilt het onvermijdbare risico unieke pareltjes te missen, op deze uitzonderlijk unieke gelegenheid. De andere mogelijkheid is dan weer alles proberen in je op te nemen en uit te pluizen. Dit brengt dan weer de nodige dosis fysieke en mentale vermoeidheid met zich mee en tevens het geleidelijke concentratieverlies naarmate de zalen vorderen.

Als bezoeker hoef je hier ook geen leidend handje te verwachten. Je wordt er pardoes in gedropt en het is aan jou om keuzes te maken en er je weg in te vinden. De thematische indeling van de zalen naar periode en kunststroming is handig en duidelijk. Overal krijg je randuitleg te verwerken, wat het geheel toch iets makkelijker maakt te plaatsen binnen de persoonlijke beleving. Voorts is er echter bitter weinig rekening gehouden met de toeschouwer. Dat de werken voor zich spreken is één zaak (en geen onterechte), maar een combinatie met een aangename sfeer hoeft zeker geen overbodige luxe te zijn. Het weerhoudt de bezoeker er immers van snel andere oorden te willen gaan opzoeken om het onbehaaglijk gevoel te ontvluchten, hetgeen hier in de praktijk soms af te lezen viel van de gezichten van sommige passanten.

De hinderlijke verlichting draagt daar ook zijn steentje voor bij. Meerdere malen moet men zich in een welbepaalde hoek stellen om toch maar die linkerbovenhoek van een prachtig schilderij te kunnen ontwaren, of een anders onleesbare tekst te ontcijferen. Op deze manieren de werken onrecht aandoen lijkt mij nochtans makkelijk vermijdbaar…

Slechts in één enkele zaal is het iet of wat gezellig vertoeven, en dat is niet toevallig de zaal waar goede belichting noodzakelijk is, nl. de zaal waar de manuscripten liggen opgesteld. Daar kan men in alle rust de werken gadeslaan, en bijkomend voordeel van de gecentreerde verlichting is dat andere bezoekers meteen minder opvallen. Een heel ander gevoel dan in de andere zalen, waar de horde medebezoekers je constant van je sokken dreigt te lopen.

Dit laatste is uiteraard echter een kenmerk van elk groot museum met een grote (in alle betekenissen van het woord) collectie. En net dat maakt dat men de ongenoegen snel vergeet. De frustratie van een slecht verlicht werkt verdwijnt als sneeuw voor de zon wanneer onmiddellijk erna de aanblik van Gentileschi’s meesterwerk “anunciatie” je gezichtsveld kruist, met zijn schouwspel van wonderbaarlijke lichtspel en prachtig glooiende stoffen. De opstelling in de zaal van de stillevens mag dan nog zo chaotische zijn, wanneer je er de bloemen haast kan ruiken en de verrotte heerlijkheid van Jan Davidsz de Heem’s fruit je opvalt, is die zoektocht nimmer voor niets geweest. Vergelijken, bestuderen, overpeinzen,… Het zijn mentale processen die je ongewild en onverwijld bezig blijven houden in deze wervelwind van meesterwerken.
De fysieke of emotionele ongemakken ten spijt, ze zijn van vervagende aard, en wat ’s anderdaags rest is het gevoel van toch maar lekker alles van op de eerste rij hebben mogen aanschouwen. Geen mens die dat ongevoelig laat.

Citytrip Turijn

Toegegeven, het is een harde noot om te kraken, deze massale tentoonstelling, maar eens gekraakt zal je er als liefhebber ongetwijfeld met plezier van smullen. Mensen die afkerig staan tegenover een ongenuanceerde staaltje bombarderie van kunst blijven beter thuis. Verwacht hier geen minutieus verhaaltje en met grote zorg gekozen setting. Verwacht nog minder een in gezellige sfeer gedompelde intieme ervaring. Stel je echter zo veel mogelijk open voor wat hetgeen deze tentoonstelling is en ook wil zijn, en dat is niets minder dan een unieke, verschillende meesterwerken omvattende collectie en bovendien spaart het je een citytrip Turijn uit om ze te bezichtigen.

Van borststuk, tot manuscript, tot schilderij en wandtapijt, het Paleis der Schone Kunsten huisvest gedurende drie maanden een belangrijk deel van ons en Europa’s cultureel erfgoed. Als het de straatstenen koud laat, dan toch zeker een welbepaald type kunstliefhebber niet. Indien u zichzelf tot het type kunstliefhebber rekent die geschiedenis en cultuur (en geschiedenis van cultuur) hoog in het vaandel draagt, dan heeft u ongetwijfeld geen recensie nodig gehad om u zich naar daar te haasten. Voor ieder ander kunstgezind persoon die er aan zou twijfelen: de meesters zijn in het land, ga en vergaap u aan hun penseelstreken.

Laten we het nu hebben over de keuze van de onderwerpen : welk criterium is het meest doorslaggevend? En net op dit gebied gaat onze voorkeur duidelijk uit naar VRT. In onze ogen zoekt VTM voortdurend naar het drama. Een sprekend cijfer : los van de Lijnstaking en Koninginnedag, die ze beiden verslaan, heeft VRT één misdaaditem, tegenover VTM vijf! Voor ondergetekende is dit geen nieuws en het interesseert ons absoluut niet. In het algemeen lijkt het ons dat het VRT-journaal zich iets meer houdt aan de traditionele opvattingen over wat nieuwswaarde heeft ; politiek, economie, buitenland, cultuur. Hierbij zouden we ook de items over 11.11.11 en Plan België kunnen onderbrengen, onderwerpen over ontwikkelingssamenwerking die in het VTM-journaal niet aan bod kwamen. Zo richt VRT toch zijn en onze blik op de wereld.

Verder komt het buitenland veel te weinig aan bod, al doet VRT daar nog een, weliswaar kleine, inspanning met de carrousel over Nepal, de Filippijnen en de kapers (die het enige buitenlanditem vormen bij VTM). De Mexicaanse griep is een vanzelfsprekend onderwerp dat natuurlijk niemand wil missen, maar hier zagen we een mooi voorbeeld van het verschil in aanpak. Het VRT-journaal geeft een nogal uitgebreid verslag van de stand van zaken in Hongkong, Peking, Mexico zelf en New York. Ze laten onder andere de Mexicaanse ambassadeur aan het woord. VTM benadrukt dat er Belgen in het hotel in quarantaine zitten en laat hen telefonisch de situatie beschrijven. Zij zoeken dus bewust de link met de Vlaamse kijker om de betrokkenheid te vergroten. Het criterium van de nabijheid is bij hun journaal van groot belang. Dit zorgt er dan weer voor dat, naar onze mening, hun venster op de wereld veel kleiner is. Aan de andere kant is het een heel goede strategie en weten ze heel goed wat hun kijkers verlangen. Ze laten ook veel meer de ‘gewone’ mens zijn verhaal doen. Op dat gebied worstelt VRT nog steeds een beetje met zijn eigen, zelfopgelegde, belerende imago.

Als we tenslotte de uitsmijter bekijken, kunnen we niet om het verschil heen tussen Cultuur en cultuur in beide journaals. VRT geeft ons zin om die expositie te bezoeken. Uiteraard geeft ook VTM zijn kijkers zin om die serie te bekijken, maar ons niet, vandaar ook weer onze voorkeur. En we gaan het niet hebben over de zelfbedruiping in het geval van de politieserie bij VTM, want daar bezondigt ook VRT zich maar al te graag aan (als de ‘Flikken’ een feestje geven in Gent is het een hoofdpunt in het nieuws). Ook in deze uitzending heeft VRT 2 items gewijd aan Deredactie.be en de Sporza website! Desalniettemin, liever de expo dan de volgende Vlaamse politieserie (zowel Flikken als Code 37).

Op het vlak van vormgeving, opbouw en montage zien we ook redelijk wat verschillen. Bijna het hele nieuws door hanteert VRT hetzelfde stramien ; intro gevolgd door reportage. Er zit heel weinig variatie in. Hier maakt VTM ons inziens veel beter gebruik van het medium. Er zijn drie live-gesprekken met de journalist ter plaatse, wat het nieuws dichterbij brengt en heel actueel maakt. Regelmatig gaat men tijdens de intro op een reportage een off gebruiken (het anker is nog aan het woord) in de vorm van een kaartje, net tot het verslag begint, en dit maakt de overgang heel onopvallend. Zo presenteert het VTM-journaal zich als zeer vlot en vloeiend, terwijl het journaal van VRT soms als langdradig kan overkomen. Wij hadden bij VTM het gevoel véél meer items gezien te hebben dan bij VRT.

U ziet, onze, uiteraard persoonlijke, voorkeur gaat over het algemeen uit naar het VRT-journaal, en we hopen hier goede argumenten voor te hebben aangehaald, maar alles welbeschouwd : geef ons maar BBC.

Amper een paar jaar geleden verscheen zij in het Belgisch Staatsblad, nadat zij eerder in 1996 internationaal werd erkend door het Europees Hof te Straatsburg. Het Goodwin-arrest dat hierop betrekking heeft stelt dat het bronnengeheim dient te worden beschermd in het kader van de persvrijheid en enkel aan banden kan worden gelegd wanneer hogere maatschappelijke belangen op het spel staan. Europees valt de bescherming van het bronnengeheim onder artikel 10 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, wat het belang onderstreept en bovendien bevat deze reeds richtlijnen voor het opstellen van legitieme beperkingen op deze bescherming. Beperkingen moeten in deze worden geëxpliciteerd en gespecificeerd, ze moeten een wettelijk doel nastreven en ze moeten noodzakelijk zijn in een democratische samenleving.

De ratificatie in België leidde uiteindelijk in 2005 tot het opstellen van de “Wet op de Bronnenbescherming”. Na tal van conflicten in de rechtszaal werd in deze wet de beperkingen gespecificeerd die het gerecht toelaten in bepaalde gevallen de bescherming op te heffen. Artikel 4 van deze wet stelt dat
“de journalist enkel op vordering van de rechter ertoe kan worden gedwongen de informatiebronnen bedoeld in artikel 3 vrij te geven, indien die van aard zijn misdrijven te voorkomen bedoeld in artikel 137 van het Strafwetboek of misdrijven waarbij de fysieke integriteit van één of meerdere personen ernstig wordt bedreigd en indien volgende cumulatieve voorwaarden vervuld zijn: 1) de gevraagde info is cruciaal voor het voorkomen van deze misdrijven; 2) de gevraagde info kan op geen enkele andere wijze verkregen worden”. Concreet betekent dit dat enkel indien een persoonlijk levensbelang op het spel staat en het gerecht geen redelijk alternatief heeft om de informatie te bekomen, zij gemachtigd is de bescherming die de journalist ten opzicht van zijn bronnen geniet op te heffen. In 2006 werd deze wet bovendien uitgebreid ten voordele van ook de onbezoldigde journalist.

Hoewel men redelijkerwijs het belang van dergelijke bescherming kan inzien, probeert men hier en daar toch de wet te omzeilen. Georganiseerde huiszoekingen om de beschermde informatie te bekomen of het verder trachten uitputten van het niet absoluut karakter van de wet zijn de vaakst gehanteerde methodes. In dit laatste geval kan men bijvoorbeeld verwijzen naar de zaak “Luc Lamine”, die de media betichtte zijn persoonlijke integriteit in die mate te hebben verstoord dat een normaal leven achteraf niet meer mogelijk was. In het debat dat volgde poneerde men de stelling dat het mogelijk zou moeten zijn de beperkingen op de wet te voorzien van een uitbreiding naar bedreiging van de persoonlijke integriteit. Naast de fysieke integriteit van een persoon zou er dus een tweede gegronde reden bestaan dewelke een opheffing van de bescherming legitimeert.

De vraag is nu of deze uitbreiding wenselijk zou zijn. In de ogen van journalisten uiteraard niet. Een persoon die de media beticht van laster en eerroof kan zich immers verhalen op de uitgever, en het vrijgeven van bronnen in deze zou weinig of niets aan de situatie veranderen. Anderzijds kan men natuurlijk stellen dat op deze manier iedereen om het even wat kan gaan rondstrooien, met potentieel verwoestende gevolgen voor een bepaald persoon, om zich erna achter het bronnengeheim te verschuilen. Voor beide stellingen valt uiteindelijk wel wat te zeggen. Doch dient men de belangen enigszins af te wegen.

Normaliter volgen journalisten een bepaalde deonthologische code en publiceren zij louter geverifieerde stukken. De rioolpers niet te na gesproken zou dus niets mogen verschijnen wat niet daadwerkelijk is gebeurd. Wanneer iemand dan iets mispeuterd heeft, moet hij daar maar de gevolgen van dragen. Laster en eerroof die gegrond zou blijken, kan mits het betalen van een schadevergoeding worden gecompenseerd, en de desbetreffende journalist zal dan ook wel de rekening gepresenteerd krijgen. Op dit vlak werkt de journalistiek zelfregulerend en lijken extra maatregelen overbodig. Wanneer op basis van een slecht bedoelende bron een journalist in nauwe schoentjes komt, zal deze trouwens misschien minder geneigd zijn om zijn bron koste wat het kost te verdedigen. Een verdere uitbreiding naar beperkingen ten opzichte van persoonlijke integriteit bieden in deze dan ook geen meerwaarde. De mogelijk negatieve impact is dan veel groter. Vooral omdat het pas na het proces duidelijk kan zijn of laster en eerroof al dan niet gegrond is, is het belangrijk de bron tot deze tijd te kunnen beschermen. Zoniet valt men terug op het pure klokkenluiderstatuut. In de vrees op represailles zal gevoelige informatie dan veel minder snel de media bereiken, wat in ieder geval de democratie niet ten goede komt.

Flagrante rioolpers, gericht op het schaden van een persoon met foutieve informatie, kan en wordt ook op andere manieren aan banden gelegd. Een bepaalde graad van bewijslast invoeren bij de uitgever voor echt schadelijke informatie, andere dan de anonieme bron, of door verificatie van een tweede anonieme bron kan een bijkomende maatregel zijn. In de praktijk blijft de journalist en zijn bron beschermd, en ligt de verantwoordelijkheid bij de uitgever die beslist wanneer tot publicatie wordt overgegaan. Er zijn er natuurlijk die zouden zeggen dat dergelijke maatregelen alleen al impliciet een beperking inhouden, daar ze ervoor zorgt dat minder gevoelige stukken worden gepubliceerd. In deze hebben zij uiteraard gelijk, doch is het misschien niet onverstandig een bepaalde geforceerde verantwoordelijkheidszin voor uitgevers in voege te hebben. Op zijn verantwoordelijkheid kunnen nog steeds schandalen gepubliceerd worden, doch zal hij iets omzichtiger tewerk gaan en twee keer nadenken alvorens een potentieel beschadigend stuk zonder meer op de mensen los te laten. Indien een persoon een voldoende graad van mogelijk schadelijke gevolgen kan aantonen, is het immer nogal logisch dat, indien dit gebaseerd blijkt te zijn op foutieve informatie, het slachtoffer zich kan verhalen op de verantwoordelijke. Dit blijft dus in deze nog steeds de uitgever. De journalist zal dan misschien nog weinig werk voorgeschoteld krijgen, maar daar draagt hij dan ook de volle verantwoordelijkheid voor.

De bescherming van het bronnengeheim is ontegensprekelijk onontbeerlijk voor degelijke journalistiek. Voor minder degelijke journalistiek kan het torenhoge schadevergoedingen achteraf betekenen. Elk slachtoffer van deze minder fraaie journalistieke kant is er misschien wel één te veel, doch hoeft de journalistiek in zijn geheel hiervoor niet geslachtofferd te worden door de bescherming te gaan vernauwen. Een goede garantie op persvrijheid impliceert de noodzaak deze zo min mogelijk te beperken. De legitieme beperking die men reeds heeft ingelast was noodzakelijk, en is duidelijk afgebakend. Een bron wordt enkel prijsgegeven indien men op geen enkel andere manier een levensbedreigende situatie kan verhelpen. Hieruit blijkt het ethisch gezien immense belang vooraleer de beperking kan gelden. Daaraan kan zelfs de grootste bedreiging van de persoonlijke integriteit niet voldoen.

De voordelen tegenover de nadelen van een verdere uitholling van de wet tegenover elkaar afwegen geeft in ieder geval aanleiding tot een interessant debat. Vooralsnog voldoen de argumenten om een verdere uitholling te rechtvaardigen echter niet. Zolang dit het geval is en men geen onomstotelijk bewijs kan aandragen voor het tegendeel, mag de wet dan ook gerust onveranderd blijven. Het betreft immers één van de meest bejubelde terzake in Europa. Iets om terecht trots op te zijn en blijvend te verdedigen.

- Grote nieuwsgierigheid/leergierigheid, naar zowel theoretische als praktische kennis. Veelal om het eigen inzicht, de eigen capaciteiten te vergroten/uit te breiden. Mezelf in nieuwe situaties plaatsen is, in dit kader, een tweede natuur geworden. Als voorbeeld hiervan mijn nog prille meerderjarige levenswandel. Na de studies Communicatiewetenschappen (zeer brede richting) een seizoen naar Frankrijk getrokken, werkend in de horecasector, en passant de taal eigen makend. Alvorens hierna naar Guatemala te trekken als vrijwilliger, hiervoor voorbereidend eveneens in Frankrijk in de bouw gewerkt en (theoretische) cursus ambulancier gevolgd. In Guatemala voorts geleefd bij een inheemse familie en aldaar gewerkt in het plaatselijke ziekenhuis, tevens ginds Spaanse lessen gevolgd in een internationale school. Na terugkomst in België een tijdelijke job gevonden als bediende en mij onmiddellijk ingeschreven op deze cursus.
- Mijn grote talenkennis (alhoewel deze zich meestal beperkt tot het gesproken woord) kan in mijn voordeel pleiten. Met Nederlands als moedertaal, een zeer goede beheersing van het Engels (zowel gesproken als geschreven) en goede vaardigheden in zowel het Frans als het Spaans kan ik mij in deze 4 talen reeds in een groot gedeelte van de wereld aardig uit de slag trekken (Arabisch leren staat nu met stip op één op mijn verlanglijstje genoteerd).
- Schrijven verloopt over het algemeen redelijk vlot en, belangrijker, voelt aan als plezierig. Naar een schrijfopdracht kijk ik dus enkel uit.
- In het sociale verkeer ben ik de persoon die andere mensen op hun gemak kan stellen, een luisterbereid oor. Mits een persoonlijke band opgebouwd, komen de mensen steeds naar mij met hun verhaal.
- In vele werelden thuis, is het een eigenschap geworden me overal zonder veel problemen te integreren en thuis te voelen. Een zeer tolerante instelling t.o.v. andere personen is daar een voorwaarde en gevolg van. Zowel in België als in Guatemala, op de voetbal als in de salsa, in de chiro als op het werk, ga ik met iedereen op dezelfde manier om, steevast dezelfde principes en waarden in deze verschillende sociale situaties in acht houdend.
- Groot is mijn gevoel voor rechtvaardigheid. Mensen op onrechtvaardigheid duiden is dan ook mijn levenswerk. Journalistiek is hiervoor een geschikt medium.
- …

Weaknesses:

- Waar het schrijven vlot (of vlotter) verloopt, loopt het in meer directe conversaties iets minder vlot. Aangezien ik steeds graag mijn argumenten terdege overweeg alvorens ze publiek te maken, kom ik meestal in een discussie iets te traag voor de dag. Een vlotte redenaar kan ik enkel zijn wanneer ik van mezelf denk dat ik de materie beter beheers dan de andere partij. Als naar mijn gevoel de andere partij meer recht heeft van spreken zal ik hem meestal dat recht volledig gunnen.
- In sociale situaties waarin ik mij op mijn gemak voel ben ik bijzonder vlot. Onpersoonlijke relaties daarentegen kan ik maar moeilijk onderhouden. Zonder een persoonlijke connectie heb ik het moeilijk een geanimeerd gesprek te voeren met iemand.
- Een verhaal reconstrueren in eigen woorden lukt aardig, er cijfers en namen bij onthouden zeker minder. Data, persoons- en plaatsnamen lijken moeilijk in mijn LT-geheugen plaats te nemen.
- Het nadeel van mijn drang naar nieuwe avonturen is de bijkomende instabiliteit. Wanneer iets niet meer nieuw genoeg is, of wanneer ik naar mijn gevoel niet veel meer bijleer, ga ik meestal op zoek naar iets (compleet) anders.
- De keerzijde van een groot onrechtvaardigheidsgevoel is dan weer mijn weinig ontwikkeld copings-mechanisme wanneer deze onrechtvaardigheid betrekking heeft op mezelf. Aanvaringen met rechtstreekse meerderen zijn me dan ook niet vreemd, wanneer ik hen op machtsmisbruik meen te betrappen.
- Aangezien ik eerder werk om te leven dan leef om te werken, heb ik het soms moeilijk mijn persoonlijke pleziertjes af te stemmen op een degelijk arbeidsethos. Overdag kan ik me terdege toewijden, doch in de avond zal ik niet snel geneigd zijn zaken als salsa-les, voetbal, e.d. op te geven om arbeid te verrichten.
- Aan spelling, taalgebruik en woordkennis zal zeker nog geschaafd moeten worden.
- Een organisatietalent en planner ben ik evenmin. Steeds uitstellen tot het allerlaatste moment is eerder regel dan uitzondering en dat kan soms zuur opbreken.
- …

Opportunities:

- Na internationale omzwervingen heb ik reeds een ruime internationale kennissenkring opgebouwd, die ik steeds snel kan contacteren om informatie te verifiëren of discrepanties in berichtgeving aan te tonen.
- Daar ik vroeger vakantiejobs heb gedaan bij de V.U.M./Corelio, en daar een goedgeplaatste kennis heb, zou het mogelijks geen probleem zijn ginds een stageplaats te versieren.
- Door als vrijwilliger in een andere cultuur te hebben geleefd/gewerkt, heb ik een belangrijke referentie tijdens interculturele contacten. Zodoende wordt het iets makkelijker gemeenschappelijke punten te vinden om persoonlijke communicatie vlotter te laten verlopen.
- Eerste ervaring op het Latijns-Amerikaans continent kan ook in rekening worden gebracht wanneer een correspondent voor die regio wordt uitgezonden.
- …

Threats:

- Nu heb ik er nog de tijd voor. Ik ben jong en vrijgezel, maar eens een partner en later kinderen in the picture komen, zal een keuze tussen een aantal activiteiten zich opdringen. Aangezien stabiliteit dan belangrijk wordt, zal (bijvoorbeeld) een leven als journalist in het buitenland moeilijk te verzoenen zijn met dat van goede huisvader, hetgeen ik toch ook wens te zijn/worden.
- Één of andere impulsieve beslissing op zoek naar nieuw avontuur duwt mij in een andere richting. (hoewel ik er nu toch redelijk vast van overtuigd ben dat mijn richting deze van de journalistiek betreft)
- De combinatie van verschillende extra-curriculaire activiteiten, werk en huishouden wordt te belastend, waardoor de resultaten tijdens de komende 2 jaren onvoldoende zijn.
- …

Conclusie:

De richting die ik voor mezelf in mijn nog jonge leven steeds heb gekozen, sluit op zen minst een journalistieke carrière niet uit. De bagage is niet optimaal, maar schiet ook zeker niet schrijnend te kort. Aangezien de persoonlijke overtuiging en motivatie er is, in combinatie met een degelijke talenkennis en academische achtergrond, lijkt de keuze om deze richting in te slaan gerechtvaardigd. Desalniettemin zal hard werk vereist zijn, en sommige persoonlijkheidspunten zullen moeten worden bijgeschaafd.

Veel hangt dus af van de motivatie en deze is wel degelijk aanwezig. Naar mijn gevoel zit ik eindelijk waar ik moet zitten, heb ik de enige juiste keuze gemaakt door deze opleiding te volgen, en zal dan ook trachten er alles aan te doen om mezelf niet teleur te stellen en bijgevolg een lange carrière in deze richting uit te bouwen.

In de hele Belgische geschiedenis bestaat geen thema dat de politieke debatten meer heeft gedomineerd dan de communautaire kwestie. De politieke impasse waarin we ons heden ten dage bevinden is de apotheose van de tegenstellingen die de Vlaamse en Waalse gemeenschap sinds hun ontstaan recht tegenover elkaar plaatsen. De lijdensweg die we kennen als B-H-V zadelt de huidige federale regering op met een quasi onmogelijk lijkende taak deze tegenstellingen te verzoenen. De trage vooruitgang in dit dossier is dé uitgelezen schietschijf voor de oppositie, die met het ter plaatse trappelen van de regering zijn falen tracht te illustreren. Het luidste protest kan men horen in de separatistische contreien van de N-VA. Het is dan ook zeer opmerkelijk dat de hekelaars van het non-beleid op de proppen komen met een voorstel dat dergelijk beleid tot het uiterste zou drijven. “Een uitputtingsslag met dezelfde middelen die de Franstaligen tegen onze voorstellen gebruiken”, zo luidt de retoriek van de voorzitter.

Nu heeft De Wever een punt wanneer hij VB-kopman Filip De Winter onfatsoenlijke stigmatisatie van een bevolkingsgroep verwijt in zijn discours omtrent vreemdelingen, maar hij maakt zich vervolgens schuldig aan diezelfde methodiek wanneer hij onrechtstreeks stelt dat met de Waalse zijde niet te onderhandelen valt. Constructief kan men zijn oplossing allerminst noemen, en bovendien is de kiezer er niet mee gediend de politiek te zien vervallen in een ordinair kat en muis spelletje. De Winter wenst een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring, De Wever stelt daar een langzaam verval tegenover van de wederzijdse betrekkingen, met – zo zal de separatist in hem hopen – uiteindelijk hetzelfde resultaat. Het zal iedere Vlaming wel duidelijk zijn dat de kwestie opgelost dient te raken. Op welke manier men dit wenst te bereiken ligt in handen van de kiezer. Gelooft men nog steeds in dialoog, of heeft men zin in een aanslepende politieke oorlog met onze anderstalige landgenoten? Op 7 juni roken we de vredespijp, of worden de messen wederom geslepen…