Young journalists

Lesgever: Pol Deltour

Speciale les zou het worden; in plaats van ’s avonds naar de les te gaan, was er ’s morgensvroeg afgesproken aan het justitiepaleis te Brussel.

Ik besloot van nog maar eens de trein te nemen. Voor 5 EUR had ik een retourticket Zaventem-Brussel. Ruimschoots op tijd was ik ter plekke. Gezien het zeer mooie weer keek in de buurt wat rond.

Wij waren uiteindelijk met zijn drieën (Joris, Isabel en ikzelf), aangevuld met een vijftal studenten van de Hogeschool-Universiteit Brussel.

Pol Deltour gaf eerst wat geschiedkundige uitleg over het justitiepaleis waarbij de “schieven architect” natuurlijk niet kon ontbreken. Vervolgens bezochten we het immense gebouw en gingen in de verschillende rechtbanken eens een kijkje nemen. We hadden o.a. het geluk om Sven Mary, zoon van oud-VRT-baas Tony Mary, aan het werk te horen. Helemaal te gek werd het wanneer we een proces over een zware drugsbende bijwoonden. Vooraleer we de zaal binnen gingen, moesten we onze identiteitskaart afgeven en werden gescreend. In de zaal stonden meer dan genoeg politiemensen… Spijtig genoeg verliep alles in het Frans en daar de akoestiek er overal even slecht is, begrepen we er niet teveel van…

Toen we in de zaal van het Hof van Cassatie stonden, werd Pol Deltour zowaar even melancholisch; hij zat hier immers ten tijde van het spaghetti-arrest en vertelde hoe vanaf het Poelaertplein de massa op de trappen stond tot aan de ingang van de zaal. Opmerkelijk was wel dat weinigen nog wisten in welk jaar dit was (zo snel vergeten we dus).

De ochtend is voorbij gevlogen en ik ben tevreden om het eens mee te hebben gemaakt; anders zou ik vermoedelijk niet zo snel in het justitiepaleis een voet hebben binnen gezet…

Op Facebook beschreef ik het justitiepaleis in vier woorden: hoe hoger, hoe muffer…

Lesgever: Peter Vandermeersch

Tweede les van Peter Vandermeersch waarbij we verder gingen met de media-analyse van Geert Buelens. We hadden het o.a. over grijnsjournalistiek, fait-divers, buitenlandjournalistiek en pr-journalistiek.

De meest interessante discussie ontspon zich over de rol van de ombudsman bij sommige (kwaliteits)kranten en of De Standaard ook zo iemand in dienst moet nemen. Vooral zijn/haar taak en de onafhankelijkheid t.o.v. de redactie bleek voer voor discussie.

Een les waarbij iedereen opnieuw het gevoel had van “meer van dit”…

Interessante link: Mario Garcia

Lesgever: Pol Deltour

Deze tweede les over gerechtelijke berichtgeving liet ons vooral kennis maken met het burgerlijk recht en het strafrecht.

Bij een burgerlijke rechtbank heb je één of drie rechters en noemen de partijen “eiser” en “verweerder”. Men is niet verplicht om persoonlijk te verschijnen. Indien je je laat vertegenwoordigen, moet dit door een advocaat gebeuren (pleitmonopolie). Bij het vredegerecht kan dit iemand van de familie zijn.

Termen: geschreven argumenatie noemt conclusie, mondeling pleidooi en de beslissing van een rechter vonnis.

Soorten rechtbanken: vredegerecht (geschillen i.v.m. huur/verhuur, burenruzies, herziening van onderhoudsgelden na scheiding, …), rechtbank van eerste aanleg (echtscheidingen, adoptie, …), rechtbank van koophandel (uitspraken van faillissementen, conflicten tussen aandeelhouders van een vennootschap, …), arbeidsrechtbank (geschillen tussen werkgevers en werknemers, geschillen i.v.m. sociale zekerheid, …).

Ook de beroepsprocedures werden onder de loep genomen. Hierbij was het vooral de rol van het Hof van Cassatie die toch wel belangrijk was. Het oordeelt over de wettelijkheid van de rechterlijke beslissingen maar spreekt zich niet uit over feiten.

Na de pauze ging het dan over het strafrecht waarbij we eerst kennis maakten met de twee bewegingen: het onderzoek en de rechtbank. In de onderzoeksfase heb je het parket (Openbaar Ministerie). Wanneer de dossiers complexer worden, gaan deze naar de onderzoeksrechter. Een zeer belangrijk verschil is dat het parket de richtlijnen uitvoert die zijn vastgelegd door de minister van justitie terwijl een onderzoeksrechter volledig onafhankelijk opereert.

Zaken zoals de Hoge Raad voor de Magistratuur en de Hoge Raad voor Justitie passeerden ook de revue.

We hadden het dan nog verder over de Raadkamer dat de onderzoeksrechter begeleidt in zijn onderzoekswerk en het onderzoek evalueert en eventueel bijstuurt.

De strafrechtbanken zijn de politierechtbank, de correctionele rechtbank en het hof van assisen.

Deze, naar mijn inziens zeer interessante les, werd beëindigd met de beroepsprocedures.

Op donderdag 25 maart 2010 wordt iedereen vanaf 9.00 uur verwacht aan de ingang van het justitiepaleis voor een bezoek ervan.

Lesgever: Pol Deltour

In deze les hadden we het vooral over de gerechtsjournalistiek. Er werd ons verteld dat, indien je een rustig leventje wilt, je best geen gerechtsjournalist wordt.

De belangen liggen een stuk gevoeliger; het slachtoffer wilt meestal met rust gelaten worden net zoals de dader die zich steeds kan beroepen op “het vermoeden van onschuld”. Tot slot heb je nog het gerecht dat de laatste tijd niet bepaald een goede relatie heeft met de pers.

Natuurlijk konden we niet voorbijgaan aan de laatste veroordelingen die de pers heeft opgelopen. Hier ontspon zich bijwijlen een hevige discussie. Een interessant zaak is toch wel die van QuickStep vs Het Laatste Nieuws waarbij een (ex-)journalist, Maarten Michielssens, de (ex) chef-sport (Frank Depoorter) en de hoofdredacteur (Paul Daenen) veroordeeld werden tot een gezamenlijke schadevergoeding van 500.000 euro plus interesten. Het standpunt van de VVJ en dat van Geert Buelens geven een beetje weer hoe de standpunten uit mekaar kunnen liggen.

Regelmatig maakten we, wegens interesse van de aanwezige studenten, wat zijsprongetjes. Zo discussieerden we o.a. over wat nu juist een publiek figuur is, wat zware/lichte feiten zijn, …

Een klein voorbeeld: de minister van Verkeer rijdt door een rood licht. Is dit een “zwaar” feit? Ja. Diezelfde minister wordt betrapt op sluikstorten. Zwaar feit? Neen.

Slachtoffers van zedenfeiten en jongeren die in het circuit van de jeugdbescherming zitten, genieten speciale bescherming.

We maakten ook kennis met de term “recht om vergeten te worden“. Dit is echter geen wettelijk recht.

Lesgever: Peter Vandermeersch

Idolatrie is natuurlijk steeds gevaarlijk maar naar de les van gisteren keken er toch veel naar uit.

Vraag was hoe Peter Vandermeersch het dit jaar ging aanpakken.

Uiteindelijk hebben we gedebatteerd over de artikelenreeks van Geert Buelens die in De Standaard verscheen en nogal wat stof deed opwaaien. Deze reeks handelde over mediakritiek. Nadat Peter Vandermeersch hierop zelf een reactie schreef, kwam er nog meer discussie los.

Wat wij gisteren gedaan hebben, is over elk individueel punt van kritiek gedebatteerd. Het ging er bijwijlen geanimeerd aan toe.

Interessant was toch wel of de media nu (teveel) macht heeft of niet en mensen kan maken en/of kraken.

Blijkbaar neemt, althans volgens wat we gisteren te horen kregen, De Standaard de kritiek dat ze teveel choquante artikels brengen i.p.v. interessante, ter harte en zijn aan het onderzoeken hoe ze (opnieuw) hun rol van kwaliteitskrant kunnen opnemen.

Peter Vandermeersch gaf toe dat ze teveel gebracht hadden over de ontploffing in Luik, over de treinramp in Halle, over Dendermonde, …

Dit vond ik persoonlijk zo leuk aan deze les: Peter Vandermeersch gaf tenminste de indruk om in debat te willen gaan over de rol van de (zijn) media en schuwt de zelfkritiek niet. Dat het echter niet steeds zo gemakkelijk is ondervonden we soms zelf door het ook niet meer te weten.

In ieder geval mogen er van mij meer van deze lessen komen!

Lesgever: Madeleine Sergooris

Het zag er, qua opkomst, in eerste instantie maar beroerd uit maar uiteindelijk geraakten we toch aan acht…

We bespraken de opdracht die we gemaakt hadden, nl. het maken van een magazine. Elke hoofdredacteur moest vertellen hoe hij het had aangepakt en met welke problemen hij werd geconfronteerd.

We kregen vooral heel veel nuttige feedback van mevrouw Sergooris en vervolgens bespraken we de individuele artikels. Op een heel positieve manier gaven de medestudenten hun mening.

Het viel op dat de kwaliteit van de artikels goed en bij sommigen heel verrassend was. De meeste studenten hebben dit project dan ook gesmaakt.

Het was natuurlijk niet allemaal goed (zo bleef van mijn editoriaal weinig of niets over maar later meer hierover). Hierbij wat algemene aandachtspunten:

• Zorg dat bovenaan de pagina het genre staat
• Wanneer je op de cover een hoofdartikel aankondigt, zet dit dan ook vooraan en niet achteraan (ik had bv. de auteurs gewoon alfabetisch gezet)
• Je titel moet aanspreken en to-the-point zijn.
• In je intro geef je al wat duiding, de lezer moet weten waarover het artikel gaat.
• Werk met infographics; verduidelijk zaken die voor jou evident lijken maar die dit niet zijn voor de lezer
• Werk met alinea’s
• Stuur nooit vragen op voorhand door! Je kunt eventueel wel de te bespreken topics doorgeven.
• Schets de problematiek.

Zelf had ik een editoriaal geschreven over Oeganda. Het zal niet de eerste keer en vermoedelijk ook niet de laatste keer geweest zijn maar ik kreeg te horen dat mijn artikel eerder richting pamflet uitging. Ik heb ook alles wat teveel op een hoop gegooid. Tevens gebruikte ik ook teveel “we”, “ze” en nam eigenaardige stellingen in. Hou je aan de feiten! Conclusie: herschrijven!

Ik vond het een zeer interessante les. We hebben leren samenwerken, mekaars werk bespreken en hebben ondervonden dat er nog veel werk aan de winkel is. De feedback was dik ok!

Taak: tegen dinsdag 23 maart 2010 wordt er verwacht dat iedereen zijn/haar artikel herschrijft met verwerking van de gegeven opmerkingen.

Lesgever: Wim Boeckmans

Nou moe… Bij aanvang van de les werden we serieus de levieten gelezen wegens een zeer zwak dictee en andere testen. Waren we vorig jaar nog goed tot heel goed dan sloeg de meter nu de hele andere kant uit. We zaten er, na deze fikse bolwassing, dan ook als geslagen honden bij, beseffend dat een correct taalgebruik toch wel één van de pijlers van goede journalistiek is. Het weze gezegd, de heer Boeckmans heeft hierna een interessant discussie in gang gezet waarbij we onze ongezouten mening mochten geven over het hoe en waarom van dit feit. We kregen dan ook een geanimeerd debat dat mogelijk ertoe zal leiden om één en ander in de toekomst beter aan te pakken.

Na de pauze moesten we uit Metro een radioreportage van twee minuten maken. Hier viel vooral op dat we zowat allemaal onze stukken te lang maakten en veel te veel gebruik maakten van schrijftaal in plaats van spreektaal.

Wanneer ik op deze les terug kijk, moet ik toch wel vaststellen dat er tijdens de opleiding té weinig aandacht is voor de praktijk. De feedback die we bijvoorbeeld nu kregen, deed ons wel degelijk de ogen open doen. Vandaar ook dat de discussie die we gevoerd hebben misschien nog wel eens heel belangrijk zou kunnen zijn in het vervolg van onze opleiding/loopbaan…

Lesgever: Wim Boeckmans

Blijkbaar schrijven we een stuk slechter dan vorig jaar. De punten van onze dictees en andere oefeningen waren niet al te best. We zouden dan ook opnieuw oefeningen krijgen…

We deden de beruchte uitspraakoefeningen waarbij ikzelf de opmerking kreeg om op te letten bij de “i”. Deze moet doffer worden uitgesproken.

Iets waar ook aandacht moet besteed worden, is het laten vallen van de toonhoogte op het einde van een zin.

Vooraleer we aan het dictee, … begonnen, kregen we nog een tip mee: tegenover de Begijnhofkerk in Brussel is er een heel goede boekenwinkel: het Ivoren Aapje. De moeite blijkbaar om eens binnen te springen!

Lesgever: Danny Vileyn

Eerder onverwacht kregen we op zondag via mail te horen dat er op dinsdag een extra les was. Dit zorgde toch wel voor de nodige organisatorische problemen…

Vroeger werd er eigenlijk nooit in de ik-vorm geschreven, enkel de wij-vorm werd gebruikt. Dit is de laatste jaren dus drastisch veranderd…

Volgens de heer Vileyn zijn dé zaken waar er meer en meer over zal geschreven worden, deze welke zich in de marge bevinden (zonder daarom marginaal te zijn).

Er zijn ongeveer een 1200-tal weekbladen.

Op de site van de “Unie van de Uitgevers van de Periodieke Pers” vind je een interessant overzicht van de weekbladen.

We kregen ook nog enkele zaken voor de voeten gegooid waarvan we in de verste verte het bestaan niet van afwisten: het “Verdrag van Lateranen” en de “Sorben“.

Lesgever: Wim Boeckmans

Net als vorig jaar ging het grootste deel van de les over uitspraakoefeningen, bv. “In een villa te List woonde een filatelist; zijn vrouw Lila bewaarde de filatelie van haar man, de filatelist, in een lila filateliela”.

Toch wel interessant waren de woordgeslachten: welke woorden zijn vrouwelijk of mannelijk?

Een volgend deel ging over contaminatie: bv. verexcuseren, voorbijpasseren, volgens mijn mening, …

Het aaneenschrijven van woorden ging heel goed; we moesten, na de uitleg, ieder 5 woorden beoordelen en deden dit geruime tijd foutloos. Naar het einde van de reeks werd de spanning opgevoerd en ondergetekende moest natuurlijk als eerste de fout maken…

We hadden het dan nog over de juiste klemtoon en de verschillen tussen België en Nederland.

Traditiegetrouw werd er afgesloten met een dictee.