Young journalists

Bosnie heeft de uitlevering verkregen van een in Amerika verblijvende Servier die verdacht wordt van misdaden tijdens de massamoorden in de Bosnische stad Srebrenica in juli1995. Het Bosnische hof voor oorlogsmisdaden heeft sinds 2005 al tientallen beschuldigden berecht. Twaalf ervan kregen een gevangenisstraf.

Marko Boskic was lid van het 10^de commando van het Servisch Republikeinse leger. In die hoedanigheid zou hij eigenhandig Bosnische Moslims hebben vermoord. De stad werd toen beschermd door internationale troepen onder de vlag van de Verenigde Naties, maar werd toch ingenomen door Ratko Mladic, militair bevelhebber van de Bosnische Serviërs. Er werden onder zijn bevel zo’n 8000 Bosnische Moslims afgeslacht die het geweld trachtten te ontvluchten.

De Verenigde Staten arresteerde Boskic omdat hij gelogen zou hebben over zijn militaire rol in het voormalig Bosnisch-Servisch conflict (1992-95).

Met deze ondertitel publiceerden communicatiewetenschapper Frank Thevissen en filosoof Johan Sanctorum in 2009, samen met ervaren journalisten, hun kritische doorlichting van de media en de journalistiek in Vlaanderen (Uitgeverij Van Halewyck). Vandaag, naar aanleiding van de berichtgeving rond seriemoordenaar R.J. uit Loksbergen, is mediakritiek in een populaire, volgens sommigen populistische, stroomversnelling geraakt.

 Het Vlaamse geweten ‘op rust’, Bert Anciaux, joeg de vos in het hoenderhok. Hij plaatste zijn ongezouten mening op zijn website en vergeleek journalisten zelfs met “hongerige en nietsontziende maden…”. Door dit extreme taalgebruik gaf hij hoofdredacteuren meer dan voldoende munitie om zijn tirade onderuit te halen. Het verwijt dat het hier louter gaat “…om verkoop en misbruik van emoties en menselijke ellende” is daarenboven niet echt geloofwaardig uit de mond van de grootste emo-politicus van de laatste decennia.

Ook vorig jaar doken vele ‘wijzen’ in de pen na de oeverloze berichtgeving in januari en maart rond respectievelijk de moorden van Kim De Gelder in Dendermonde en het bloedbad in het Zuid-Duitse stadje Winnenden. Hebben de media er iets van geleerd of is de reële discussie rond commercie tegenover kwaliteit verdronken in de veelvuldigheid van opinies  en de daaropvolgende goede voornemens? Oppervlakkige kritiek genereert oppervlakkige reacties. Zo verdedigde José Masschelin, misdaadjournalist bij Het Laatste Nieuws, in De Morgen van 8 januari het vrijgeven van de identiteit van de vermoedelijke dader. Andere media gaven namelijk informatie waardoor die identiteit gemakkelijk te achterhalen was. Je mag hypothesen uitgebreid bespreken ook al zullen deze vermoedens een feitelijk leven gaan leiden. Enige voorwaarde is blijkbaar de vermelding dat er “geen bewijzen noch bekentenissen zijn”. En op grond van de hevige concurrentie tussen verschillende kranten worden de laatste restanten van kritiek van de tafel geveegd. Op naar de volgende slachtpartij.

 Misschien moeten de media wat meer aandacht, duiding en discussie brengen rond de kwalitatieve, nuchtere en genuanceerde mediakritiek, vervat in het boek van F. Thevissen en J. Sanctorum. Dat zal de vierde macht wel ten goede komen.

25 Miljoen Europeanen stemmen voor President H. Van Rompuy?

 Volgens De Morgen weten 59 miljoen Europeanen, ongeveer de totale bevolking van een land als Italië, wie Herman Van Rompuy is. Onder hen zou 42% daadwerkelijk voor hem gestemd hebben indien hij via verkiezingen zou zijn gekozen. Dit is meer dan tweemaal de totale bevolking van België.

Deze gigantische cijfers deden onze redactie de wenkbrauwen fronsen. Is het aannemelijk dat zoveel mensen hem kennen terwijl hij nooit een Europees profiel heeft uitgebouwd, en hoe hebben die potentiële kiezers voldoende kennis over hem opgebouwd om hun voorkeur voor zijn kandidatuur uit te spreken? De cijfers geciteerd door De Morgen vinden wij terug op de website http://proximitypanels.ivox.be/index.php. Proximity Panels heeft het onderzoek namelijk uitgevoerd. Het is een dochter van het onderzoeksbureau iVOX dat op haar beurt een zuster is van Indigov; een spin-off van de Katholieke Universiteit Leuven. De drie ondernemingen hebben onderdak gevonden op hetzelfde adres in Leuven. Via een panel van maar liefst 110.000 mensen, verspreid over Europa, komen zij tot hoger vermeldde conclusies.

Proximity Panels publiceert vrijwel alleen de conclusies van haar onderzoek op haar webstek. Voor de details komen we na heel wat zoekopdrachten terecht op de Nederlandse nieuwssite www.eenvandaag.nl. We merken dat de cijfers uit beide bronnen en over hetzelfde onderzoek niet helemaal overeenstemmen. Op zich roept dat al enige vraagtekens op. Maar er is meer. Het onderzoek is uitgevoerd in slechts 17 van de 27 lidstaten. Dit betekent dat in dit geval 14% van de Europese bevolking geen stem heeft uitgebracht. 1 op de 5 ondervraagden hebben daarenboven geen voorkeursstem geuit. Kan je dan nog wel spreken over conclusies die representatief zijn voor de gehele Europese bevolking? De resultaten van een aantal kandidaten worden dan nog eens positief beïnvloed omdat zij zeer hoog scoren in hun thuisland. De Ierse Mary Robinson en de Luxemburger Jean-Claude Juncker konden niet van dit voordeel genieten omdat hun respectievelijke landgenoten niet bevraagd werden.

 Zonder op de verdere details van dit onderzoek in te gaan kunnen we ons toch de vraag stellen naar de relevantie van een dergelijke enquête; zeker wanneer de cijfers het logische redeneren te boven gaan. Wat de belangrijkste vaststelling is, is dat België als een van de stichtende lidstaten en grote voorvechter van Europa eindelijk naar het voorplan is getreden dankzij de aanstelling van Herman Van Rompuy als eerste President van de EU en van Karel De Gucht als Eurocommissaris van Handel. En daar heb je geen enorm panel of ingewikkelde berekeningen voor nodig.

 Het volledig onderzoek: http://www.eenvandaag.nl/politiek/35353/wat_gaat_de_europese_president_doen_

Slechts 12 procent Europeanen kent Van Rompuy

Uit een rondvraag in 17 EU-lidstaten blijkt dat 12 procent van de Europeanen premier Herman Van Rompuy kent. Indien zij zelf de EU-president zouden mogen kiezen, zou 5 procent van de EU-burgers voor de Belgische eerste minister stemmen. Dat blijkt uit een enquête van Proximity Panels/iVOX in samenwerking met vtm.
Zoals verwacht is de gewezen Britse premier Tony Blair het meest gekend. 70 procent van de ondervraagden zegt hem te kennen. De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker haalt 18 procent, zijn Nederlandse evenknie Jan Peter Balkenende 14 procent. Van Rompuy bengelt met 12 procent onderaan de lijst.
Gevraagd naar hun voorkeur voor de te benoemen EU-president zegt bijna één op drie vertrouwen te hebben in Blair. Juncker haalt hier 8,5 procent, Balkenende 6,4 en onze eerste minister 5,3 procent.

Analyse

Dit artikel is verschenen in De Morgen op 19 november 2009. De Morgen geeft cijfermateriaal met betrekking tot de bekendheid van een aantal potentiële kandidaten voor het Presidentschap van de EU en de mate van vertrouwen die de respondenten in hen stellen. Als we de cijfers even ter zijde laten zien we dat de de enquête conclusies weergeeft waar iedereen die de Europese politiek een beetje volgt wel zelf opgekomen zou zijn. Niets nieuws onder de zon dus.  Dat bijvoorbeeld Herman Van Rompuy niet erg bekend is in Europa is duidelijk. Dat Tony Blair, voormalig Eerste Minister van Groot-Brittannië, er wat bekendheid met kop en schouders bovenuit zou steken is niet echt een verrassing. Lees meer…

Luc Vansteenkiste, ex-voorzitter van het Verbond van Belgische Ondernemingen, blijft aangehouden in het kader van eventuele handel met voorkennis van Fortis aandelen. Er zijn sterke aanwijzingen dat hij als bestuurder van Fortis die voorkennis meegedeeld heeft aan ondermeer de Luikse financier Guy Paquot. De vraag is of hij dit gedaan heeft uit persoonlijk winstbejag of uit dankbaarheid tegenover oude vrienden.

De sinds 2005 tot baron gebombardeerde Vansteenkiste werd geboren in het West-Vlaamse Izegem (1947). Tot 2002 was hij een matig succesvol ondernemer en had hij onvoldoende eigen middelen om zijn projecten te financieren. Zijn imago veranderde toen hij, gepushed door Guy Verhofstadt, in dat jaar VBO–baas werd.  Hij was al sinds 1991, na een buy-out, topman van Recticel en is daarenboven voorzitter van Telindus en de Spector Photo Groep en bestuurder bij Delhaize, Sioen, Ter Beke en Bois Sauvage. Het huidig gerechtelijk onderzoek spitst zich trouwens toe op dit laatste bedrijf van … Guy Paquot.
Zijn vriendschappen gaan terug naar het in Vlaanderen welbekende Vlerick-netwerk; een soort van ‘old boys club’ gelinkt aan de gelijknamige business school. In die kringen vinden we nog bekende namen terug zoals advocaat Louis Verbeke, VOKA-voorzitter Luc De Bruyckere, ex-Picanol Jan Coene, Jean-Jacques Sioen e.a. Het zijn mensen die mekaar goed kennen, ondersteunen en bestuurdersposten onderling verdelen. Het is geweten dat Luc Vansteenkiste sommige vrienden uit de problemen heeft gehaald en dat hijzelf dan weer op financiële steun kon rekenen toen Spector in de moeilijkheden kwam. Vriendschappen zijn dus duidelijk belangrijk voor hem. In de Recticel buy-out werd, naast Vlerick-netwerk-leden, het Bois Sauvage van Guy Paquot de belangrijkste redder in nood. Verklaart het één het ander?

Hoe het ook zij; het valt nog te bezien of het gerecht, indien de handel met voorkennis is bewezen, oude vriendenschappen als verzachtende omstandigheid in rekening zal nemen.
Lees meer…

Joden zijn intelligenter dan Moslims. Voor een lezer van Le Nouvel Observateur is de zaak duidelijk. Bewijs: zij hebben veel meer Nobelprijswinnaars voortgebracht dan 1,2 miljard moslims. Hij schrijft niet dat Moslims dommer zijn. Neen, dat niet. Maar ze kiezen liever voor geweld dan voor onderwijs. In zijn bewijsvoering beperkt onze amateur socioloog zijn historische overzicht tot de periode na 1901, de eerste uitreiking van een Nobelprijs, en tot het hedendaags Israëlisch-Palestijnse conflict.

Wie zijn dan die geweldenaars die het onderwijs links laten liggen? Zijn het de Arabische moslims, de Afrikaanse, de Indonesische of die velen in de diaspora? Zijn het de Sjiieten, de Soennieten? Zijn het de Saoudische Wahhabieten, de Libanese Hezbollah,  de Egyptische Moslimbroeders of de Islamitische Wereldliga? Is het de seculiere staat Turkije of de Islamstaat Iran? De Islam is geen eenheidsworst die zich beperkt tot het hedendaagse fundamentalisme. Bijna alle moslimorganisaties geven wereldwijd enorme kapitalen uit, vaak petrodollars, aan wederopbouw, gezondheidszorg én onderwijs. Toegegeven; dit onderwijs legt zich teveel toe op een bepaalde lezing van de Koran waarmee ze een brede culturele revival van de Islam hypothekeren. Het zijn echter zeker niet allemaal jihadistische Pakistaanse medressen (Koranscholen).

Wat dit soort populisten ala Geert Wilders (PVV) en Filip Dewinter (Vlaams Belang) niet willen zien is de rol van het Westen in de neerwaartse evolutie van de islamitische beschaving. Onze eeuwenlange veroveringsdrang, om religieuze, economische en geopolitieke redenen, vindt bijna haar gelijke bij de Mongolenstorm. Tot midden de 20ste eeuw kregen moslims in hun eigen wereld nooit de rechten die zij de christenen en de joden wel gunden in het grootste deel van hun seculiere geschiedenis sinds de 7de eeuw. Zelfs het Osmaanse Rijk, met haar grote islamitische wederopbouw (15de tot de 18de eeuw), konden wij niet hebben. Moslimstaten in het Midden- en Verre Oosten moesten tot de vorige eeuw wachten op hun onafhankelijkheid en het vastleggen van hun grenzen. Het westerse geweld heeft trouwens een veel langere geschiedenis. Van de kruisvaarten (11^de tot 13^de eeuw), over Napoleon in Egypte en Syrië tot het kolonialisme van de Britten, Fransen e.a. Het islamterrorisme daarentegen beperkt zich, op enkele tijdelijke en lokale Jihads na, tot de in de 13de eeuw uitgeroeide Assasijnen en het vooral Arabische terrorisme van de laatste pakweg 25 jaar. Ja; ook de Arabieren hebben ooit de halve wereld veroverd. In 711 palmden ze zelfs Spanje in waar ze acht eeuwen zouden blijven. Historici vermoeden echter dat dit grotendeels geweldloos is gegaan. Het gebrek aan archeologische militaire vondsten, hun relatief kleine legers en het verzwakte Oost-Romeinse Rijk spreken in die richting. Joden verkozen zelfs in het Jeruzalem van 637 islamitisch boven christelijk bestuur en christenen verkozen het boven de wet van het orthodoxe Constantinopel.

Wat cultuur betreft; Damascus, Bagdad, Caïro, Kairounan en Cordoba waren van de 7de tot de 12de eeuw dé wereldhoofdsteden voor wetenschap, architectuur, kunst en filosofie. De fascinatie van de eerste westerse ontdekkingsreizigers was even groot als de gulzigheid van de latere veroveraars. Wat een contrast met de heksenjachten en de zware strijd tussen Paus en Koning tijdens onze eigen middeleeuwen. Die tijden zijn vergelijkbaar met wat een deel van de Islam nu doormaakt. Misschien kan dit ons tot enige nederigheid en objectiviteit strekken.

En dan nog even exclusief de moslims in het Israëlisch-Palesteinse conflict met de vinger wijzen. We hebben in 1948 bij het ontstaan van de staat Israël, onvrijwillig misschien, het probleem zelf gecreëerd. Vandaag zijn beide partijen zowel agressor als slachtoffer. Het geweld van erkende staten wordt gelegitimeerd en dat van groepen als Hamas of Fatah wordt als terreur aanzien. De ene strijdt met supermodern Amerikaans wapentuig, de andere met aftandse raketjes en wandelende bommen. Je kunt de joodse staat nu éénmaal ook niet vrijpleiten. Hoeveel keer is de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever niet platgebombardeerd, inclusief scholen, waardoor de opbouw van een Palestijnse staat telkens weer decennia werd teruggeslagen. De ultra-orthodoxe joden moeten trouwens niet onderdoen voor de moslimfundamentalisten wanneer het gaat over éénzijdig en gekleurd onderwijs. Oppervlakkige kritiek op de Islam wordt steeds meer aanvaard terwijl een kritische geest tegenover Israël al snel als jodenhaat wordt bestempeld. Misschien moeten we ons eigen onderwijs in deze materie maar eens onder de loep nemen.

Op deze dag heeft er in het buitenland een gebeurtenis plaatsgevonden waaraan alle media in Europa (en zeker niet alleen de televisie) een overvloed aan aandacht hebben besteed. Een jongeman heeft in Duitsland een bloedbad aangericht in zijn school en daarbuiten. Daarna pleegde hij zelfmoord. Drama en misdaad zijn nu éénmaal onderwerpen die er als zoete broodjes ingaan. Het was dus te verwachten dat beide journaals er een groot percentage van hun zendtijd aan zouden besteden. Verrassend, tegenover de algemeen aangenomen vergelijking VTM / VRT, is dat VRT er zelfs iets meer tijd aan gaf(een kleine 15 min. voor VTM en een kleine 19 min. voor VRT). Bijna alle mogelijkheden die men heeft m.b.t. de opbouw van een item worden hier gebruikt: uitgebreide inleiding door het anker, reportage, correspondent ter plaatse, indirecte en directe (straat-)interviews tot zelfs een amateur video. Beide kanalen kiezen er ook voor om dit onderwerp te duiden in een tweede item. Of via een stuk over gewelddadige videogames voor de ene, of via de wapenwetgeving in België voor de andere. De tijd die hieraan besteed wordt komt overeen met het gemiddelde per item.

Vervolgens komt het andere nieuws aan bod dat, omwille van het hot item van vandaag, minder tijd krijgt. Hier zijn er wel duidelijke verschillend tussen beide uitzendingen. VRT begint met de parlementaire Fortis-commissie dat bij VTM slechts op de 6^de plaats komt. Dit 2^de onderwerp van de dag krijgt bij VRT 3 keer meer tijd dan het 2^de bij VTM. VRT gaat daarop verder met maar liefst 6 onderwerpen die betrekking hebben op economie en werkgelegenheid in tijden van crisis; serie onderbroken door één wetenschappelijk bericht. Bij VTM worden slecht 2 economische berichten gecombineerd met 2 controverse (Klacht van magistraten tegen vrouwonvriendelijke praktijken en de zaak Wim Mortier), 1 misdaad (Marcinelle: incident met scholieren + gewonden) en 1 over drukkingsgroepen (Jongerenactie in Doel). In dit tweede deel van het journaal lopen de opbouw van de onderwerpen vrijwel gelijk. Men kiest vooral voor het bericht van het anker met daarna voornamelijk Live + interview(s). Dit met uitzondering van de 2 laatste onderwerpen waar VTM kiest voor de carrousel. De tijdsduur van elk onderwerp vermindert gestaag in dit tweede deel van het nieuws.

Lezen we twee verschillende kranten van de dag dan komen dezelfde onderwerpen terug die eventueel uit een verschillende invalshoek of met verschillende diepgang gebracht worden. In dit tweede deel van deze journaals is er echter maar één onderwerp (Fortis-commissie) dat hetzelfde is, gebracht op ongeveer dezelfde manier en gedurende ongeveer evenveel tijd.

In het derde deel van de uitzendingen gaat de tijd per item weer omhoog en wordt de opzet van de berichten weer wat gevarieerder. VTM kiest in dit deel voor controverse (Comazuipen bij jongeren), gezondheid (Wereld-nierdag), noodgevallen (Incident met het internationaal ruimtestation) en misdaad (Artsen zonder grenzen weg uit Darfoer). VRT heeft het over een gaslek, BTW in de horeca, een proces in Amerika en ook Artsen zonder grenzen: planning en ontwikkeling, economie, misdaad en gerecht.

In een vierde deel begint de VRT aan haar Carrousel. Zij brengt het dubbel aantal items in deze formule dan VTM, maar besteed er per onderwerp ongeveer evenveel tijd aan. Het gaat vooral over buitenlands nieuws in combinatie met controverse, religie en wetenschap.  VTM kiest in deze fase ook voor het buitenland maar met een duidelijk accent op human interest en controverse. Alleen de Irakese schoengooier ziet kans om in beide journaals een plaatsje te krijgen (respectievelijk 19 en 28 seconden). De rest is verschillend.

Nu komen we bij de sport. Het grote verschil ligt hier in het aantal gebrachte berichten. VTM brengt alleen informatie over de Champions League terwijl de VRT daarnaast ook aandacht besteed aan Parijs-Nice, de Tirreno Adratico en de transfer van de spits van Lokeren.

VTM sluit haar nieuws af met een human interest reportage over de nieuwe rage rond breien en haken. VRT doet dit met cultuur en het weer.

Conclusie

Tijd

Het VTM- nieuws heeft een 37 minuten in beslag genomen en het VRT- nieuws heeft 45 minuten geduurd. Dit verschil aan tijd heeft drie oorzaken: VRT heeft 28 onderwerpen gebracht tegenover 20 voor VTM, het sportnieuws en het weer zal VTM waarschijnlijk (uitvoeriger) brengen buiten het nieuws en tot slot maakt de VRT er tijdens haar nieuws ook van gebruik om de inhoud van haar programma’s zoals koppen en terzake in te leiden. Alleen al de twee voorproefjes uit die programma’s nemen al 2 minuten in beslag.

Vorm

Ook al is er een zekere logica te vinden in de manier waarop items bij beide zenders gebracht worden in functie van het onderwerp in de verschillende onderdelen van het nieuws én de gemiddelde tijdsduur die aan een onderwerp wordt besteed; toch is het duidelijk dat VTM meer variatie aanbrengt in haar opbouw. Dit geeft een dynamischer en luchtiger karakter aan de uitzending. De VRT heeft zoals vermeld 2 maal meer items in haar carrousel en gebruikt 8 keer het bericht + offs. Daarvoor is misschien gekozen onder druk van het aantal items, maar het maakt het VRT nieuws wel vrij sec.

Inhoud

De inhoud van deze uitzendingen lijkt het imago van beide zenders te bevestigen; VTM brengt meer ‘light’ nieuws en VRT meer ‘serieuze’ actualiteit. Positief bekeken betekent dit dat VTM meer variatie brengt in de gekozen categorieën en dat VRT meer no-nonsense actualiteit brengt. Als we bijvoorbeeld de lichtere onderwerpen, misdaad en human interest, met elkaar vergelijken komen we tot de vaststelling (ondermeer onder invloed van het hot news van de dag) dat VTM 53% van haar nieuws hieraan besteed en VRT 46%. Dit is geen enorm verschil maar bij VTM beslaat het 6 verschillende onderwerpen terwijl het er bij VRT slecht 3 zijn. VRT bracht die dag trouwens geen human interest reportage. De 6 economische berichten van VRT tegenover VTM met een bredere combinatie van categorieën in het 2^de deel en tot slot de afsluiting van beide journaals onderstrepen dit ‘vooroordeel?’: VTM sluit af met human intrest, VRT met cultuur.

Onder druk van de beperkte ruimte of tijd in de media, en niet verstoken van een zeker populisme, laten vele politici zich verleiden tot hapklare one-liners. Filip Dewinter doet het nog beter; hij kort ze af. EOV is vandaag zijn motto. Hij is er zo fier op dat hij geen kans onbenut laat om het ons door de strot te duwen. Zo galmde het op 25 April onophoudelijk door de zaal waar het Vlaams Belang haar verkiezingsprogramma voorstelde. Alleen diegenen die de laatste maanden in een eenzame grot hebben geleefd kunnen niet weten dat het gaat om de Eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van Vlaanderen. Het is haast een begrip geworden; zowel voor de believers als de non-believers.

Hoeveel mensen laten zich vangen en denken dat de Vlaamse onafhankelijkheid niet meer vergt dan zo’n eovee’tje? Het zou wel eens kunnen uitdraaien op een kwestie van ‘5 minuten politieke moed’. Wat hij de mensen niet uitlegt, en waar te weinig anderen hem om vragen, is hoe hij met zijn simplistische beslissing een aantal netelige dossiers gaat oplossen. Want zonder antwoord op deze vragen zal hij met zijn bokshandschoen op zijne kinne kunne kloppe. Hoe gaat hij de staatsschuld verdelen? Dat is een federale zaak en dus is een akkoord van beide regio’s nodig. Hoe wil hij de NMBS opsplitsen; spoorwegen, rollend materiaal, beheer en lopende investeringen? Wat doet hij met de Nationale luchthaven die voor heel België van essentieel belang is. Gewapenderhand bestormen? Welke prijs zal Wallonië vragen voor onze onafhankelijkheid, want dat kunnen ze en zullen ze, en hoe gaat Vlaanderen dat betalen? Brussel is voor FDw al een uitgemaakte zaak. Hij weet nu reeds hoe de Brusselaars zullen stemmen in een vandaag wettelijk gezien onmogelijk referendum. Case closed. En is het dan zo eenvoudig dat Europa 2 nieuwe lidstaten zal erkennen, omdat België er één was? Niet dus. Het is heel goed mogelijk dat de natte droom van FDw wel eens een collectieve nachtmerrie zou kunnen worden.

Dit geblaat in verkiezingstijd stelt ons kiezers voor een belangrijke opdracht waarin we helaas te weinig hulp krijgen van de massamedia. We moeten de one-liners leren doorprikken en dieper graven. Neen, we hoeven heus niet met z’n allen politologen te worden, maar we zijn verplicht verder te kijken dan onze neus lang is zodat onze stem op 7 juni waardevol zal zijn. Aan hen die zeggen dat ze wel iets beters te doen hebben zeg ik on-cool en met dat irriterende vingertje; ‘Het gaat verdorie om de toekomst van onze regio, ons land en onze democratie’. Geven we toch de voorkeur aan hapklare brokken dan moeten we na de verkiezing niet staan blaffen dat we het menu niet kunnen smaken.

Ooit was er de stilte van het gebed. Nonnetjes bepaalden het straatbeeld. Nu zie je de als door God zelf geschapen kantoorgebouwen. Ze worden omsingeld door straten vol met fier pronkende, verweerde herenhuizen die hun moedige strijdlied uitschreeuwen; ‘Ons krijg je niet’. Alom zijn er de GSM’ende eurocraten in maatpakken of tajeurkes op weg naar niemand weet echt waar. Perfecte anonimiteit, dacht u? Dit kwartier in de stad, die stad waar ik zo van hou én baal, heeft een ziel. Het is mijn dorp. ’s Avonds, wanneer het uniform plaats maakt voor jeans, kuiert heel Europa mijn dorp binnen. Als het hobbelende geluid van de reiskoffers, rollend over de stoepen, plots wegvalt, houdt iedereen even de adem in; de waarschuwende stilte voor wat komen gaat. Ze staan aan de toog te wachten op een pintje van de waard en een kus van de waardin. Hun talen klinken als muziek in de oren – aan ieder tafeltje een ander chanson. Ze lachen, discussiëren of zitten in hun hoekje, stil, aan thuis te denken. De hooghartige, zelfvoldane druktemakers zorgen voor de opvulling. Gromt de maag? ‘No problem’. De aarden ovens braken hun roetzwarte rook door de schoorsteen. Habemus pizza? Of wordt het de goedlachse Vietnamees, het snobistische steakhuis of de Indiër die iedereen liefheeft? Klokvast treed ik de gezellige pub, annex woonkamer, binnen en mijn merk staat al klaar. “Zeg; waar zijn Gino en Sean? Wel, Gino zit in The Green Shamrock met Andreas en Borovich. Sean is terug samen met Anne-France en, hèhè, die hebben wel iets anders te doen. Oh; Helmut liet je dit boek achter. Moet je echt lezen, zei hij.” De gezichten in mijn wereld komen en gaan. Soms verdrietig over dit zoveelste vertrek besef je dat alweer een nieuwe dorpeling klaarstaat, een nieuw verhaal, een boeiende geschiedenis of fascinerende cultuur. En er zijn de vaste waarden. Ook zij hebben dit dorp tot hun eigen gemaakt. Met sommigen kan ik zelfs mijn eigen taal spreken. Ze zijn er wanneer de terrasjes baden in het zonlicht, maar ook als de donderwolken zich boven je hoofd opstapelen. Op momenten van geluk, tegenspoed of bij nachtelijke uitspattingen slaan de draadloze tamtams aan het werk. Vanuit vele uithoeken van het dorp én de wereld komen onverwachte berichtjes binnen: harten onder de riem, kwinkslagen om je oren of gewoon heerlijke zwarte humor. Maar steeds betrokken. Want naast het heffen van de arm in de richting van de mond is de uitgestoken hand in deze inner-circle een van de meest geziene gebaren. Iedereen weet wel iets of kent wel iemand voor eender wat of kent wel iemand die iemand kent die iets weet of iemand kent. Hebben wij verdwaalden dan toch een familie?