Journalisten:hongerige maden ?
Op dun ijs…zo heet het blogartikel dat Bert Anciaux op 9 januari de wereld instuurt. Hij heeft het over de Hasseltse procureur die zich, opgejaagd door de media, op erg dun ijs begeeft tijdens zijn persmededeling in de zaak Ronny Janssen. De magistraat moet zijn woorden zorgvuldig wikken en wegen om het onderzoek niet te schaden. In tegenstelling tot Anciaux: In weinig subtiele bewoordingen valt hij de media frontaal aan en beschuldigt hen van “verkoop en misbuik van emoties en menselijke ellende”. Omdat dat goed verkoopt.
Bert Anciaux haalt zelf geen argumenten aan in zijn emotionele uitbarsting. En toch heeft hij een punt. De commerciële belangen zijn in ons medialandschap inderdaad toegenomen. In de berichtgeving over de zaak Janssen, is het recht op privacy duidelijk geschonden. Het huisnummer van de verdachte, de foto’s van zijn huis, een duidelijke close-up foto in de meeste kranten, de kennissenkring ondervragen,…In deze zaak gebeurde het allemaal vóór de verdachte officieel in verdenking gesteld werd. Daarbij komt dat die details geen enkele toegevoegde waarde hadden. De meeste Vlaamse mediagroepen hebben zich daaraan bezondigd. De Vlaamse Raad voor Journalistiek, die toezicht houdt op de deontologische code i.v.m. journalistiek, zal het niet ontgaan zijn.
Voor Anciaux is het “zelfreinigend vermogen van journalisten” onvoldoende. Hij eist daarom dat de media-wetgeving aangepast wordt. Een zware eis. Wie zou verwachten dat Anciaux beseft dat hij zich eveneens op glad ijs begeeft met zijn scherpe kritiek op de berichtgeving door de media, komt bedrogen uit. In deze complexe kwestie drukt hij zich bijzonder ongenuanceerd uit. Alleen al de terminologie zoals ’de derde macht’ en ‘de media’ wijst erop dat hij in zijn woede alles en iedereen over dezelfde kam scheert.
De kern van wat er in die media verkeerd gaat, is volgens Anciaux de hebzucht van de media-bedrijven. Het vette dividend -let op de suggestieve woordkeuze- is de oorzaak. Ook de consument, de lezer of de kijker, heeft er volgens Anciaux schuld aan. Hij vat voor ons even samen waarover het in essentie gaat: “voyeurisme leidt naar sappige details, die veroorzaken juicy stories waarop alsmaar meer lezers orgastisch kicken…” Zoals bijna alles in zijn hele tirade is ook die uitspraak sterk overdreven.
Anciaux haalt in zijn bericht vernietigend uit naar zowel de media, de politie als het gerecht. Zelfs een deel van de media-consumenten ontsnapt niet aan zijn vernietigende oordeel. Tijdens het lezen rijst de vraag wie er nietsontziend is. Zijn stijl, die vaak grof én zelfs abnormaal beledigend is, laat vermoeden dat het debat over de media niet zijn hoofdbekommernis is. Zijn bijdrage aan de discussie is een sterk veralgemenende, ongenuanceerde en polemische tekst. Behalve de vage roep om dringend ’extra wetgevend werk’ om de media in het gareel te houden, brengt hij geen enkele oplossing aan . Daarom is zijn reactie totaal ongeschikt als startpunt voor een goed inhoudelijk debat over de werking van de media.
Als ervaren politicus weet hij dat ook. Vooral omdat Anciaux niet één concrete oplossing suggereert, komt het over alsof hij alleen maar aandacht vraagt van onze gewraakte media. Als het echt de inhoud was die hem interesseerde, had hij andere en betere opties. De reactie van Peter Vandermeersch was logisch: een vlammend opiniestuk waarin hij reaeert op ‘de holle kretologie van Anciaux’ . Vliegen vangen met azijn werkt niet en Bert Anciaux wéét dat.
