Young journalists

Op 21 september 2009 besluit de Brusselse onderzoeksrechter Michel Claise om Luc Vansteenkiste aan te houden op verdenking van misbruik van voorkennis. De gedelegeerd bestuurder van Recticel werd opgepakt in verband met een verdachte verkoop van een groot pakket Fortis aandelen door Bois Sauvage.

Die holding besloot om op vrijdag 3 oktober 2008 snel 3,6 miljoen aandelen te verkopen aan een gemiddelde prijs van 5,4€. De volgende beursdag kwam het bericht van de ontmanteling van Fortis en kelderde het aandeel naar zowat 1,5 €.  De verkoop is dus zo perfect getimed dat hij erg verdacht lijkt. Dat het gerecht een onderzoek naar Bois Sauvage opende, is een logisch gevolg. Vincent Doumier, de gedelegeerd bestuurder van de holding, zat voor deze feiten al 1 week in voorhechtenis en werd in verdenking gesteld. Bij Vansteenkiste benadrukt het parket wel dat het vermoeden van onschuld geldt ondanks zijn aanhouding.

Vansteenkiste is een belangrijke figuur in het Belgische management. Hij heeft topfuncties bij een tiental belangrijke Belgische bedrijven, hij werd in 2000 verkozen tot manager van het jaar en was tussen 2002 en 2005 voorzitter van de Belgische werkgeversorganisatie VBO. Zijn aanhouding en de verlenging van zijn voorlopige in hechtenisneming met één maand is daarom een zware klap voor het imago van de Belgische bedrijfswereld.

Omdat hij de eerste topmanager is die in zo lang in voorhechtenis wordt gehouden, rijst de vraag of hij niet te zwaar wordt aangepakt. Michel Tison, specialist in financieel recht, zegt dat de reputatieschade en de opsluiting in elk geval ook een belangrijk afschrikkingseffect hebben. De topmanager wordt zo lang in voorarrest gehouden om te beletten dat hij bewijsmateriaal zou vernietigen. Dat is erg twijfelachtig omdat de feiten al van één jaar geleden dateren. Daardoor heeft de beklaagde ruim de tijd gehad heeft om eventuele sporen uit te wissen. Een ander element is dat Vansteenkiste, zelfs als hij de bron zou zijn, geen persoonlijke aandelen heeft verhandeld. Hij heeft zijn collega’s van Bois Sauvage alleen maar een vriendendienst willen bewijzen. In een eerdere zaak van een verdachte verkoop van Fortis-aandelen op 3 oktober 2008 werd Karel De Gucht, die ook op de hoogte was van de penibele situatie van Fortis, niet aangehouden. Daarbij ging het wel over een verdachte transactie van aandelen uit het familiebezit van de minister.

Het systeem van vriendendiensten is uiteraard wel discutabel. Het Vlerick-netwerk waar Vansteenkiste deel van uitmaakte grossierde in vriendendiensten waarbij bepaalde bestuurders steeds weer hun nek voor elkaar uitstaken en ook in elkaars raden van bestuur werden gekozen. Net dat heeft Vansteenkiste nu mogelijk de das omgedaan. Hij heeft als bestuurder van Recticel en als lid van de raad van bestuur van onder andere Bois Sauvage en Fortis Bank toegang tot een schat aan belangrijke informatie over Belgische bedrijven. Die situatie is natuurlijk erg ongezond. Vanuit juridisch en bedrijfsethisch standpunt is het uiteraard verkeerd maar kan iemand verweten worden dat hij zijn kennis over een bepaald bedrijf gebruikt om een ander bedrijf waar hij ook in de raad van bestuur zetelt te helpen? Als het gerecht misbruik van voorkennis wil inperken, moeten dergelijke kruisbestuivingen bij wet ingeperkt worden.

Het is nu aan het gerecht om dit moeilijk kluwen te ontwarren en een oordeel te vellen. Door de aanhouding van Vansteenkiste met één maand te verlengen, heeft het alvast de nodige tijd uitgetrokken om het vooronderzoek zeer degelijk te kunnen doen. Welke bewijslast deze captain of industry nog zou kunnen verduisteren één jaar na de feiten is wel een raadsel en de verlening van zijn aanhouding lijkt vooral een ongepaste zware straf.